Filozofia religii Fragment z klasyka Ontologia

Św. Anzelm z Canterbury: Dowód ontologiczny

Źró­dło: Pro­slo­gion, w: ten­że: Mono­lo­gion. Pro­slo­gion, przeł. T. Wło­dar­czyk, War­sza­wa: PWN 1992, s. 145–146.


A więc, Panie, któ­ry udzie­lasz zro­zu­mie­nia wie­rze, daj mi, bym zro­zu­miał, na ile to uwa­żasz za wska­za­ne, że jesteś, jak w to wie­rzy­my, i jesteś tym, w co wie­rzy­my. A wie­rzy­my zaiste, że jesteś czymś, ponad co nicze­go więk­sze­go nie moż­na pomy­śleć. Czy więc nie ma jakiejś takiej natu­ry, sko­ro powie­dział głu­pi w swo­im ser­cu: nie ma Boga? Z całą pew­no­ścią jed­nak ten­że sam głu­piec, gdy sły­szy to wła­śnie, co mówię: „coś, ponad co nic więk­sze­go nie może być pomy­śla­ne”, rozu­mie to, co sły­szy, a to, co rozu­mie, jest w jego inte­lek­cie, nawet gdy­by nie rozu­miał, że ono jest. Czymś innym bowiem jest to, że rzecz jest w inte­lek­cie, a czymś innym pozna­nie tego, że rzecz jest. Kie­dy bowiem malarz zasta­na­wia się nad tym, co zamie­rza dopie­ro wyko­nać, to bez wąt­pie­nia ma w inte­lek­cie to, cze­go jesz­cze nie zro­bił, ale nie pozna­je jesz­cze, że to jest. Kie­dy zaś już nama­lo­wał, to ma i w inte­lek­cie to, co już wyko­nał, i pozna­je, że to jest. A więc tak­że głu­pi prze­ko­nu­je się, że jest przy­naj­mniej w inte­lek­cie coś, ponad co nic więk­sze­go nie może być pomy­śla­ne, ponie­waż gdy to sły­szy, rozu­mie, a cokol­wiek jest rozu­mia­ne, jest w inte­lek­cie. Ale z pew­no­ścią to, ponad co nic więk­sze­go nie może nie może być pomy­śla­ne, nie może być jedy­nie w inte­lek­cie. Jeże­li bowiem jest jedy­nie tyl­ko w inte­lek­cie, to moż­na pomy­śleć, że jest tak­że w rze­czy­wi­sto­ści, a to jest czymś więk­szym. Jeże­li więc to, ponad co nic więk­sze­go nie może być pomy­śla­ne, jest jedy­nie tyl­ko w inte­lek­cie, wów­czas to samo, ponad co nic więk­sze­go nie może być pomy­śla­ne, jest jed­no­cze­śnie tym, ponad co coś więk­sze­go może być pomy­śla­ne. Tak jed­nak z pew­no­ścią być nie może. Zatem coś, ponad co nic więk­sze­go nie może być pomy­śla­ne, ist­nie­je bez wąt­pie­nia i w inte­lek­cie, i w rzeczywistości.


Pobierz tekst w PDF.

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy