Filozofia w szkole Konkursy

Znamy tematy prac pisemnych 33. Olimpiady Filozoficznej

Znamy tematy prac pisemnych etapu szkolnego 33. edycji Olimpiady Filozoficznej! Dwanaście tematów czeka na miłośników mądrości, którzy do 30 listopada 2020 powinni przedstawić prace pisemne. W roku Romana Ingardena nie mogło zabraknąć tematu z nim związanego, a oprócz tego znalazł się m.in. temat będący mariażem poglądów Leszka Kołakowskiego na zło z kwestią koronawirusa. Ciekawi, jakie jeszcze tematy zaproponowano? Zachęcamy do lektury wpisu. Nasz magazyn – jak co roku – patronuje Olimpiadzie i wspiera Olimpijczyków.

Zapisz się do naszego newslettera

Wybierz i opracuj w formie pisem­nej jeden z podanych niżej tem­atów, a następ­nie złóż prace dyrek­torowi szkoły, opiekunowi lub sekre­tar­zowi właś­ci­wego Komite­tu Okrę­gowego Olimpiady do dnia 30 listopa­da 2020 r.

Zain­tere­sowanych wzię­ciem udzi­ału w OF zachę­camy do lek­tu­ry naszego mag­a­zynu (wszys­tkie wyda­nia są dostęp­ne > tutaj), w szczegól­noś­ci tym, którzy wybiorą tem­aty 1. i 12., pole­camy numer Oblicza spraw­iedli­woś­ci, tym, którzy wybiorą tem­at 3., pole­camy numer Utopie (w szczegól­noś­ci tekst Pio­tra Bił­go­ra­jskiego Wyobraź­nia w służ­bie niemożli­wego), tym, którzy wybiorą tem­at 4., pole­camy numer Esenc­ja pięk­na, tym, którzy wybiorą tem­at 6., pole­camy numery Praw­da, Utopie, tym, którzy wybiorą tem­at 4., pole­camy numer Nowy człowiek?, zaś dla tych, który są zain­tere­sowani tem­atem 11., pole­camy zwłaszcza dodatek do numeru Utopie, który jest poświę­cony twór­c­zoś­ci Romana Ingar­de­na, ci, którzy wybiorą tem­at 5., niech wypa­tru­ją numeru pt. Zło, który ukaże się na początku wrześ­nia 2020.


Tematy prac pisemnych etapu szkolnego

  1. Kiedy i w jaki sposób demokrac­ja może prowadz­ić do pop­uliz­mu?
    Opiekun naukowy: prof. dr hab. Agniesz­ka Nogal
    Sug­estie bibliograficzne:Platon, Państ­wo, ks. VIII, różne wyda­nia; tegoż, Gor­giasz, różne wyda­nia; tegoż, Poli­tyk, różne wyda­nia; Rousseau, O umowie społecznej, ks. III, Warsza­wa 2002; A. de Toc­queville, O demokracji w Ameryce, Cz. IV, Warsza­wa 1976; J. Pakul­s­ki, Pop­ulizm i per­spek­ty­wa elit http://conciliumcivitas.pl/populizm-i-perspektywa-elity/; E. Laclau, Rozum pop­ulisty­czny, Wrocław 2009.
  1. Usto­sunkuj się do rozważań nad prob­le­mem winy autorstwa Kar­la Jasper­sa
    Opiekun naukowy: dr Paweł Wójs
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    Jaspers, Prob­lem winy. O poli­ty­cznej odpowiedzial­noś­ci Niemiec, Warsza­wa 2018; K. Jaspers, Sytu­acje graniczne [w:] R. Rudz­ińs­ki Jaspers, Warsza­wa 1978, s. 186–198 i Wina, tamże, s. 232–236; Cz. Piecuch, Człowiek w sytu­ac­jach granicznych w uję­ciu Kar­la Jasper­sa, Znak 9/346, 1983; Z. Krasnodęb­s­ki, Wina, oczyszcze­nie, odzyskana suw­eren­ność [w:] Teolo­gia poli­ty­cz­na 1 2003/2004 „Spraw­iedli­wość, miłosierdzie, zdra­da”, s. 78–92.
  1. Czy za pomocą wyobraźni moż­na poz­nać świat? Wyobraź­nia jako władza poz­naw­cza w filo­zofii i kog­ni­ty­wistyce
    Opiekun naukowy: dr Katarzy­na Kuś
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    Arys­tote­les O duszy, ks. II rozdz. 1–3, ks. III, rozdz. 3–5 i 8, Warsza­wa 1972; D. Hume, Trak­tat o naturze ludzkiej”, ks I, cz 1, sekc­ja 3; księ­ga 1, część 3, sekc­ja 5, Warsza­wa 1963; T. Maruszews­ki, Wyobraź­nia [w:] Psy­cholo­gia poz­na­nia, Gdańsk 2011, s. 267–314; G. Ryle, Czym jest umysł?, Warsza­wa 1970; J‑P Sartre, Wyobraź­nia, Kraków 1998; Z. Pylyshyn, Spór o wyobraźnię: medi­um anal­o­gowe czy wiedza ukry­ta? [w:] “Psy­cholo­gia poz­naw­cza w ostat­nich dekadach XX wieku”, Gdańsk 2007, s. 366–408.
  1. Sztu­ka współczes­na wobec zagroże­nia kli­maty­cznego
    Opiekun naukowy: dr hab. Mateusz Sal­wa
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    M. Bakke, Bio-trans­fig­u­rac­je. Sztu­ka i este­ty­ka post-human­iz­mu, Poz­nań 2012; E. Bińczyk, Epo­ka człowieka: reto­ry­ka i marazm antropocenu, Warsza­wa 2018; J. Fiedor­czuk, Cyborg w ogrodzie. Wstęp do ekokry­ty­ki, Gdańsk 2015; J. Jeś­man, Żywa sztu­ka: wielowymi­arowość bioar­tu w kon­tekś­cie posthu­man­isty­cznym, Warsza­wa 2015; W. Tyburs­ki, Dyscy­pliny human­isty­czne i ekolo­gia, Toruń 2013; K. Woj­ciechows­ki (red.), Ekokry­ty­ka, Poz­nań 2018.
  1. Czy i w jaki sposób, Twoim zdaniem, moż­na zas­tosować kon­cepcję zła rozwiniętą w filo­zofii Lesz­ka Kołakowskiego do  takich zjawisk, jak współczes­na pan­demia koron­awirusa?
    Opiekun naukowy: prof. dr hab. Bar­bara Markiewicz
    Prace pode­j­mu­jące to zagad­nie­nie biorą udzi­ał w konkur­sie o nagrodę im Lesz­ka Kołakowskiego. Reg­u­lamin konkur­su dostęp­ny na stron­ie olimpiad@ifis.pan.waw.pl.
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    L. Kołakows­ki, Czy dia­beł może być zbaw­iony?, Warsza­wa 1982; L. Kołakows­ki, Baj­ki różne, różne wyda­nia; Voltaire, Kandyd, czyli optymizm, https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kandyd/; I. Kant, Reli­gia w obrę­bie samego rozu­mu, cz. I, różne wyda­nia; R. Safran­s­ki, Zło. Dra­mat wol­noś­ci, różne wyda­nia; M. Szna­j­der­man, Zaraza. Mitolo­gia dżumy, cholery i AIDS, 1994; B. Markiewicz, Śmierć filo­zo­fa w: Żywe obrazy, Warsza­wa 1994.
  1. Czy fikc­ja może być prawdzi­wa?
    Opiekun naukowy: dr hab. Tomasz Puczyłows­ki
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    H.-N. Cas­tañe­da (1991), O zasad­niczych związkach między fikcją i rzeczy­wis­toś­cią. [w:] Ontolo­gia fikcji, red. J. Paśniczek, Warsza­wa 1991, s. 101–136; W. Chańs­ka (1997), Czy fikc­ja może być prawdzi­wa?, „Filo­zofia Nau­ki” 5/4, 15–33; R. Ingar­den (1957), O tzw. „prawdzie” w lit­er­aturze, [w:] Stu­dia z este­ty­ki, t. 1, Warsza­wa 1957, s. 329–439; J. Paśniczek (1991), Prob­le­my logi­ki fikcji, [w:] Z. Muszyńs­ki (red.) Język, znacze­nie, rozu­mie­nie, relaty­wizm. Warsza­wa: Pol­skie Towarzyst­wo Semi­o­ty­czne, s. 171–184; J. Pelc (1960), O wartoś­ci log­icznej i charak­terze aser­ty­wnym zdań w dziele lit­er­ackim, „Este­ty­ka”, R. 1, s. 97–128; M. Porę­ba (2018), Fikc­ja jako prob­lem filo­zoficzny, [w:] Myśle­nie dziś (V‑VI) Fikc­ja, Warsza­wa; M. Przełęc­ki (1996), Poz­naw­cza wartość sztu­ki, [w:] Poza grani­ca­mi nau­ki. Warsza­wa: Pol­skie Towarzyst­wo Semi­o­ty­czne, 1996.

Zob. wywiady z Mirą Zyśko, Karoliną Bassą, Olgą ŻyminowskąDawidem Górasem – zwycięzcami poprzednich edycji OF.


  1. Sta­tus moral­ny robot­ów. Kiedy wyłącze­nie maszyny było­by morder­st­wem?
    Opiekun naukowy: dr Emil­ia Kacz­marek
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    M. A. War­ren, Sta­tus moral­ny. Obow­iąz­ki wobec osób i innych istot żywych, Łódź 2019; N. Bostrom, Super­in­teligenc­ja. Sce­nar­iusze, strate­gie, zagroże­nia, Helion 2016; H. Frank­furt, Wol­ność woli i poję­cie oso­by w: “Filo­zofia moral­noś­ci: Postanowie­nie i odpowiedzial­ność moral­na”, J. Hołówka (red.), Warsza­wa, 1997; P. Singer, Zwierzę­ta i ludzie jako isto­ty równe sobie, „Ety­ka” 18 (1980), s. 49–61; R. Cam­pa, Kodeksy ety­czne robot­ów: zagad­nie­nie kon­troli spra­wowanej przez człowieka, „Pomi­ary Automaty­ka Robo­t­y­ka” 3/2011; James F. Chil­dress, Chap­ter 1. Meth­ods in Bioethics, [in:] Oxford Hand­book of Bioethics, ed. Stein­bock, pp. 15 – 42; State­ment on Arti­fi­cial Intel­li­gence, Robot­ics and ‘Autonomous’ Sys­tems Euro­pean Group on Ethics in Sci­ence and New Tech­nolo­gies, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/dfebe62e-4ce9-11e8-be1d-01aa75ed71a1
  2. Czy głupota jest brakiem mądroś­ci? Roz­pa­trz prob­lem w odwoła­niu do znanych ci kon­cepcji filo­zoficznych
    Opiekun naukowy: prof. dr hab. Marcin Zdren­ka
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    M. T. Zdren­ka, Powinowact­wo zła i głupo­ty, [w:] Kon­cepc­je i prob­le­my filo­zofii zła, red. R. Wiśniews­ki, M. Jara­nows­ki, Toruń 2009; J. Dobrowol­s­ki, Filo­zofia głupo­ty, Warsza­wa 2007; R. Musil, O głupocie, [w:] tegoż, Człowiek matem­aty­czny i inne ese­je, Warsza­wa 1995; J. Miz­ińs­ka, Głupota a bezmyśl­ność, „Annales Uni­ver­si­tas Mari­ae Curie-Skłodows­ka” 1994 vol XIX nr 3, s. 21–33; H. Arendt, Eich­mann w Jero­zolim­ie. Rzecz o banal­noś­ci zła, Kraków 1987; C. Wodz­ińs­ki, Hei­deg­ger i prob­lem zła, Warsza­wa 1994; H. Elzen­berg, Wartość i człowiek, Toruń 2005; Głupota. Nie­ofic­jal­na biografia, wybór J.-F. Marmion, Wrocław 2019.
  1. Czas, wieczność i stworze­nie świa­ta w filo­zofii starożyt­nej i śred­niowiecznej
    Opiekun naukowy: dr hab. Tomasz Tiuryn
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    Pla­ton, Tima­jos, 27c-52d, różne wyda­nia;  Arys­tote­les, Metafizy­ka, ks. XII, rozdz. 6–7, różne wyda­nia; Filon z Alek­san­drii, O stworze­niu świa­ta, par. 1–46, 53–89, 128–150, [w:] tenże: Pis­ma: O stworze­niu świa­ta, Warsza­wa 1986; Teofil z Anti­ochii, List do Auto­li­ka, ks. II, rozdz. 4, [w:] Pier­wsi apolo­ge­ci grec­cy, (oprac.) J. Nau­mow­icz, Kraków 2004; Ory­genes, O zasadach, ks. II. Rozdz. 1, Warsza­wa 1979; św. Augustyn, Wyz­na­nia, ks. XIXII, różne wyda­nia; św. Bonawen­tu­ra, O stworzeni­ach świa­ta, Pis­ma asce­ty­czno-misty­czne, Warsza­wa 1984;  Tomasz z Akwinu, Kwest­ie o mocy Boga (2011), i O wiecznoś­ci świa­ta (Warsza­wa 2003);  F. Cople­ston, His­to­ria, tom II, rozdz. 6, różne wyda­nia;  E. Gilson, Duch filo­zofii śred­niowiecznej, rozdzi­ały 4–5, Warsza­wa 1959.
  1. Szczęś­cie i cel życia ludzkiego według myśli­cieli starożyt­nych i śred­niowiecznych
    Opiekun naukowy:  prof. dr hab. Krzysztof Łapińs­ki
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    Pla­ton, Obrona Sokrate­sa, różne wyda­nia; Arys­tote­les, Zachę­ta do filo­zofii, różne wyda­nia; Dio­genes Laer­tios, Żywoty i poglądy słyn­nych filo­zofów, ks. X, Epikur, różne wyda­nia;  Sene­ka, Dialo­gi, Warsza­wa 1998; Marek Aure­liusz, Rozmyśla­nia, różne wyda­nia; Por­fir­iusz, List do Mar­cel­li, Kraków 2006; Boecjusz, O pociesze­niu, różne wyda­nia; Bonawen­tu­ra, Dro­ga duszy do Boga, 2001; P. Hadot, Czym jest filo­zofia starożyt­na?, Warsza­wa 1995; W.K.C. Guthrie, Sokrates, Warsza­wa 2000; W. Seńko, Jak rozu­mieć filo­zofię śred­niowieczną?, Warsza­wa 1993; R. Heinz­mann, Filo­zofia śred­niowiecza, różne wyda­nia.
  1. Czy zgadza­sz się z twierdze­niem Romana Ingar­de­na, że „gdy­by nie ist­ni­ały żadne wartoś­ci pozy­ty­wne i negaty­wne oraz zachodzące między nimi związ­ki […], wtedy w ogóle nie mogła­by ist­nieć żad­na prawdzi­wa odpowiedzial­ność…”?  (z okazji 50 roczni­cy śmier­ci).
    Opiekun naukowy: prof. dr hab. Paweł Łuków
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    R. Ingar­den, Książecz­ka o człowieku, Warsza­wa 1998; R. Ingar­den, Wykłady z ety­ki, Warsza­wa, 1989; P. Duch­lińs­ki, red., Dziedz­ict­wo ety­ki współczes­nej: aksjolo­gia i ety­ka Romana Ingar­de­na i jego uczniów : stu­dia i rozprawy, Kraków  2015; J. Hołówka, red. Filo­zofia moral­noś­ci: postanowie­nie i odpowiedzial­ność moral­na, Warsza­wa 1997; A. Jedy­nak, Odpowiedzial­ność w glob­al­nej wiosce, Warsza­wa 2008;  I. Berlin,  Dwie kon­cepc­je wol­noś­ci i inne ese­je, Warsza­wa.
  1. Czy poli­ty­ka jest racjon­al­na? Rozwiń tem­at w odniesie­niu do znanych Ci kon­cepcji filo­zoficznych.
    Opiekun naukowy: dr hab. Rafał Won­ic­ki
    Sug­estie bib­li­ograficzne:
    Caplan, Mit racjon­al­nego wybor­cy, Warsza­wa 2017, roz. 1,2,4,5, ;M. Oakeshott, racjon­al­izm w poli­tyce w: Wieża babel i inne ese­je, Warsza­wa 1999. Pla­ton, Państ­wo, ks. IV, różne wyda­nia; Poli­tyk, różne wyda­nia;.I. Kant, O porzeka­dle, Toruń 1995, cz II; F. A. von Hayek, Dro­ga do zniewole­nia, Kraków 2003, roz. II, III, IV; J. Haber­mas, Fakty­czność i obow­iązy­wanie: teo­ria dyskur­su wobec zagad­nień prawa i demokraty­cznego państ­wa prawnego, Warsza­wa 2005, roz. IV, VII; J. Mik­laszews­ka, Lib­er­tari­ańskie kon­cepc­je wol­noś­ci i włas­noś­ci, Kraków 1994, roz. 3; H. Arendt, Kondy­c­ja ludz­ka, Warsza­wa 2000, roz. VI; Machi­avel­li, Książę, roz. XV-XXV, różne wyda­nia; T. Buk­sińs­ki, Racjon­al­ność współdzi­ałań. Szkice z filo­zofii poli­ty­ki, Poz­nań 1996; M. Nuss­baum, Polit­i­cal Emo­tions, Har­vard Uni. Press, 2013, roz. 10, 11; J. Rawls, Lib­er­al­izm poli­ty­czny Warsza­wa 1998, wykład II, V; A. Mac­In­tyre, Czy­ja spraw­iedli­wość? Jaka racjon­al­ność?, Warsza­wa 2007, roz. I, XVIII; Filo­zofia poli­ty­ki, Jakubkows­ki, Warsza­wa 2005. Prze­wod­nik po współczes­nej filo­zofii poli­ty­cznej, red. Good­in R.E., Pet­tit, Ph., tłum. C. Cieślińs­ki, M. Porę­ba, 1998.

Plik PDF do pobra­nia.


Warto zapoz­nać się z reg­u­laminem Olimpiady. Postaramy się na bieżą­co infor­mować o tem­atyce elim­i­nacji i wskazówkach bib­li­ograficznych (tek­stach, z który­mi warto się zapoz­nać przy pisa­niu pra­cy na powyższe tem­aty).

Infor­ma­c­je te moż­na znaleźć też w biule­tynie „Olimpia­da filo­zoficz­na” oraz na stron­ie Pol­skiego Towarzyst­wa Filo­zoficznego – orga­ni­za­to­ra Olimpiady.

Najnowszy numer można nabyć od 2 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

2 komentarze

Kliknij, aby skomentować

  • Bez obrazy, lecz powyższe tem­aty aż trącą i tch­ną jakąś dzi­wną zachowaw­c­zoś­cią, bez­piecz­ni­actwem, modą, ogól­ny­mi, współczes­ny­mi i powszech­ny­mi tren­da­mi myślowy­mi a także poli­ty­czną poprawnoś­cią /PC/. Więc aż prosiło­by się o więk­szy pazur, zaczep­kę czy nawet o prowokację intelek­tu­al­ną! To nowa matu­ra bis?!
    Co na to np. prof. J. Woleńs­ki?!

    • Demokrac­ja con­tra pop­ulizm?!
      Sztu­ka współczesna/zagrożenie kli­maty­czne?!
      Polityka/racjonalizm?!
      Sta­tus moral­ny robotów/morderstwo?!
      Fikcja/prawdziwość?!
      LK/koronny wiarus?!

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy