Promocja!

Filozofuj! 2019 nr 2 (26)

(1 opinia klienta)

10,00 5,00

Opis

Spis tre­ści

Wywia­dy

Idee są mia­ra­mi orga­ni­za­cji świa­ta > Wywiad z prof. Dem­biń­skim, uzna­nym bada­czem filo­zo­fii Platona.
Ist­nie­je wie­dza a prio­ri > Wywiad z prof. Richar­dem Krau­tem, wybit­nym znaw­cą filo­zo­fii starożytnej.

Arty­ku­ły

Kan­tow­skie a prio­ri > Andrzej J. Noras
Choć zagad­nie­nie aprio­rycz­no­ści jest obec­ne w filo­zo­fii od samych jej począt­ków, to autor Kry­ty­ki czy­ste­go rozu­mu zin­ter­pre­to­wał je w ory­gi­nal­ny spo­sób, for­mu­łu­jąc swo­ją słyn­ną teo­rię sądów. War­to usta­lić, cze­go napraw­dę ona doty­czy i czy mówi nam o a prio­ri coś, cze­go filo­zo­fo­wie sobie przed­tem nie uświadamiali.

Kalen­da­rium problemowe

Hume – o moż­li­wo­ści pozna­nia przy­ro­dy i mate­ma­ty­ce > Adam Grzeliński
David Hume zna­ny jest z roz­dzie­la­nia dwóch rodza­jów wie­dzy: pierw­szy z nich doty­czy rela­cji pomię­dzy tre­ścia­mi nasze­go myśle­nia (ide­ami), dru­gi zaś fak­tów. Wyda­je się, że pozna­nie mate­ma­tycz­ne pozwa­la for­mu­ło­wać sądy, któ­rych oczy­wi­stość opie­ra się na intu­icji albo dowo­dzie. Nale­żą one do sfe­ry czy­ste­go myśle­nia, nato­miast wie­dza o przy­ro­dzie, zbu­do­wa­na na pod­sta­wie uogól­nie­nia zmy­sło­wych doświad­czeń, nie wykra­cza poza dostęp­ne czło­wie­ko­wi obser­wa­cje. Czy zatem cała mądrość mate­ma­ty­ka spro­wa­dza się do zna­jo­mo­ści ode­rwa­ne­go od fak­tów świa­ta idei i odkry­wa­nia pra­wi­dło­wo­ści, któ­re nie obo­wią­zu­ją w codzien­nym życiu? I z dru­giej stro­ny: czy rze­czy­wi­ście przy­ro­do­znaw­ca nic nie wie na pew­no i ma tyl­ko tyle spry­tu, by orzec, że sko­ro do tej pory świat dzia­łał tak, a nie ina­czej, to dalej będzie tak działać?

Skąd wie­my, co to jest utwór muzycz­ny? > Anna Brożek
Na pyta­nie „esen­cjal­ne”, zawar­te w tytu­le, moja odpo­wiedź brzmi: róż­ne rze­czy ma się na myśli, gdy się mówi o utwo­rze muzycz­nym. Podob­nie odpo­wia­dam na zawar­te w tytu­le pyta­nie „gene­tycz­ne”: róż­ne są rodza­je wie­dzy o muzy­ce, róż­ne są zatem źró­dła tej wie­dzy. Poza zupeł­nie wyjąt­ko­wy­mi wypad­ka­mi żaden z tych rodza­jów wie­dzy o muzy­ce – w żad­nym sen­sie sło­wa „muzy­ka” – nie jest jed­nak czy­sto aprioryczny.”

Aprio­rycz­ność filo­zo­fii poli­ty­ki > Ryszard Mordarski
Jeśli filo­zo­fia poli­ty­ki ma być dys­cy­pli­ną filo­zo­ficz­ną, to musi zacho­wać ele­men­ty wie­dzy aprio­rycz­nej. Czy filo­zo­fia poli­ty­ki może jed­nak obejść się bez odwo­łań do zacho­dzą­cych w świe­cie pro­ce­sów spo­łecz­nych? Trud­no wyobra­zić sobie, w jaki spo­sób pró­ba oce­ny ustro­jów poli­tycz­nych mogła­by mieć miej­sce, gdy­by filo­zo­fo­wie poli­ty­ki igno­ro­wa­li to, jaką for­mę przyj­mą one w rze­czy­wi­sto­ści. Na ile jed­nak filo­zo­fia poli­ty­ki zawie­ra w sobie ele­men­ty wie­dzy aprio­rycz­nej, a na ile ska­za­na jest na empi­rycz­ne źródła?

Czy w mate­ma­ty­ce poja­wia­ją się ele­men­ty empi­rycz­ne? > Krzysz­tof Wójtowicz
Poja­wie­nie się dowo­dów kom­pu­te­ro­wych skła­nia do posta­wie­nia w nowej for­mie pyta­nia doty­czą­ce­go empi­rycz­nych skła­do­wych wie­dzy mate­ma­tycz­nej. Czy moż­na zatem twier­dzić, że w dowo­dach mate­ma­tycz­nych poja­wia­ją się ele­men­ty empiryczne?

Unum argu­men­tum > Bła­żej Gębura
Dowód onto­lo­gicz­ny sta­no­wi intry­gu­ją­cą pró­bę wyka­za­nia ist­nie­nia Boga jedy­nie za pomo­cą ana­li­zy tre­ści pojęć. Jego ewen­tu­al­ny suk­ces nie jest zależ­ny od fak­tów, mają­cych miej­sce w świe­cie. Z tego powo­du bywa trak­to­wa­ny jako naj­moc­niej­szy argu­ment teistycz­ny, choć jed­no­cze­śnie pozo­sta­je celem zma­so­wa­nej kry­ty­ki. Jest więc bar­dzo praw­do­po­dob­ne, że w chwi­li, gdy czy­tasz ten arty­kuł, ktoś na świe­cie ogła­sza nową wer­sję dowo­du, pod­czas gdy ktoś inny wła­śnie wyja­śnia, dla­cze­go Anzelm z Can­ter­bu­ry kom­plet­nie się pomylił.

Sta­no­wi­ska w spo­rze o a prio­ri – infografika

Filo­zo­ficz­ne zoo
Kru­ki Hem­pla > Jakub Jernajczyk

Czy ist­nie­ją aprio­rycz­ne praw­dy moral­ne? > Artur Szutta
Praw­dy (powi­nie­nem raczej powie­dzieć sądy) a prio­ri to tajem­ni­cza kate­go­ria. Bez koniecz­no­ści pro­wa­dze­nia eks­pe­ry­men­tów czy obser­wa­cji uzna­je­my, że suma kątów trój­ką­ta to 180˚, że 2 + 2 = 4 albo że coś nie może być i nie być jed­no­cze­śnie. Znaj­du­je­my takie praw­dy w mate­ma­ty­ce, logi­ce, epi­ste­mo­lo­gii, meta­fi­zy­ce, a nawet w fizy­ce (np. że nie ma zda­rzeń bez przy­czy­ny), ale czy ist­nie­ją praw­dy a prio­ri doty­czą­ce dobra lub zła moralnego?

Narzę­dzia filozofa
Teo­ria argu­men­ta­cji: #21. Sztu­ka kontr­ar­gu­men­ta­cji (cz. 1) > Krzysz­tof A. Wieczorek
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Posąg w służ­bie filo­zo­fii > Artur Szutta

Filo­zo­fia w literaturze
O wdzięcz­no­ści i nie­wdzięcz­no­ści > Nata­sza Szutta

Filo­zo­fia w szkole
W poszu­ki­wa­niu szczę­ścia > Doro­ta Monkiewicz-Cybulska

Gawę­dy o języ­ku: #8. Przed­staw­my sobie przed­sta­wie­nie > Woj­ciech Żełaniec

Saty­ra
Lemat Kan­ta-Mark­sa > Piotr Bartula

Felie­ton
Nie­strasz­ny nam Matrix > Adam Grobler

Lek­cja filozofii
#7. Ary­sto­te­les > Jacek Wojtysiak

Z pół­ki filozofa…
Instynkt sztu­ki – recen­zja > Anna Zych

Filo­zo­fia w filmie
Deka­log I > Bła­żej Gębura

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka

1 opinia dla Filozofuj! 2019 nr 2 (26)

  1. Dr. Paul Kopetzky

    Ps. Podob­no św. Tomasz z Akwi­nu, więc nie byle kto, bo Dok­tor Kościo­ła, pod koniec swe­go życia, po ilu­mi­na­cji, w cza­sie Mszy św., stwier­dził: “wszyst­ko to proch”. I nic już wię­cej nie napisał/po swej Summie.

Dodaj opinię

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecamy także zakupy w