Filozofuj! 2018 nr 1 (19)

10,00

Opis

Pię­kno > Mirosław Żelazny
Na czym pole­ga esenc­ja pięk­na? Do odpowiedzi na to pytanie przy­bliży nas kil­ka ważnych obserwacji.

Pię­kno w lab­o­ra­to­ri­um, czyli o este­tyce ekspery­men­tal­nej > Moni­ka Bokiniec
Gdy­byś­cie mieli opisać swój wymar­zony piękny obraz, jaki miał­by rozmi­ar? Jaki był­by jego domin­u­ją­cy kolor? Przed­staw­iał­by jakąś scenę real­isty­czną czy raczej abstrakcję? Kolory raczej ostre czy rozmyte? Nas­trój na obra­zie raczej poważny czy rados­ny? Sądzi­cie, że nie moż­na w ten sposób opisać wymar­zonego obrazu? Moż­na. Co więcej, jak pokazał jeden z opisy­wanych poniżej pro­jek­tów, zde­cy­dowana więk­szość z nas opisze go podob­nie.

Sztu­ka, pię­kno a ewoluc­ja > Jerzy Luty
Czy sztu­ka i ludzkie pref­er­enc­je este­ty­czne są ekspresją bio­log­icznej natu­ry, czy raczej kul­tur­ową „zasłoną”? Czy pełniły istot­ną funkcję w naszej ewolucyjnej his­torii, czy może są ser­ią prak­tyk, które wprawdzie dają ludziom satys­fakcję, ale pełnią mało istot­ną rolę w his­torii naszego gatunku? Czy może­my mówić o uni­w­er­sal­nych wyz­nacznikach este­ty­cznych? Na te i podob­ne pyta­nia stara się odpowiedzieć sto­sunkowo mło­da, dynam­icznie rozwi­ja­ją­ca się dyscy­plina – este­ty­ka ewolucyj­na.

Jak opowiedzieć taniec? > Piotr Kozak
Jest coś niepoko­jącego w tym, że z jed­nej strony przyp­isu­je­my duże znacze­nie obcow­a­niu ze sztuką, a z drugiej nie umiemy opisać swo­jego doświad­czenia odbioru sztu­ki. Doświad­czenia sztu­ki nie da się przekazać, a jeżeli się daje, to tylko za cenę jego banal­iza­cji – chcąc przekazać treść opowiada­nia Stary człowiek i morze, może­my je streś­cić jako pon­ad­s­tus­tron­i­cowy opis łowienia ryb. Kuri­ozalne? Być może. Opis jest jed­nak poprawny. Pytanie brz­mi więc, co nam umy­ka w tym opisie, czego nie potrafimy przekazać.

Per­cepc­ja pięk­na: este­ty­czne pomieszanie zmysłów > Anna Chęć­ka
Neu­roeste­ty­ka jest jed­ną z prężnie rozwi­ja­ją­cych się dzisi­aj dziedzin. Pozwala wyjaś­ni­ać, jak mózg kat­e­go­ryzu­je rzeczy­wis­tość zmysłową. Speku­lu­ją­cy filo­zof może do tych objaśnień się­gać, aby pogłębić rozu­mie­nie takich kat­e­gorii este­ty­cznych jak pię­kno, twór­c­zość czy przeży­cie este­ty­czne. Neu­roeste­ty­ka korzys­ta z wyników badań neu­ro­bi­ologii, psy­chologii poz­naw­czej, kog­ni­ty­wisty­ki, opiera się także na fak­tach, jakich dostar­cza­ją jej współczesne tech­ni­ki neu­roo­bra­zowa­nia (pozytonowa tomo­grafia emisyj­na, rezo­nans mag­ne­ty­czny). Jed­nak nawet wobec fak­tów doty­czą­cych funkcjonowa­nia ludzkiego układu ner­wowego warto zachować poz­naw­czy dys­tans. Kon­takt ze sztuką uczy poko­ry: wobec tajem­ni­cy pięk­na meto­da szkieł­ka i oka nie jest wystar­cza­ją­ca.

Cuda i ohy­dy – dylematy este­ty­ki przy­rody > Mateusz Sal­wa
Jeleń na rykowisku, Morskie Oko, kor­moranów sznur… – zapewne wiele osób zgodz­iło­by się, że wido­ki te są piękne. Jak wiele innych. Zapewne też wiele osób uznało­by, że glista ludz­ka, kłębowisko żmij czy bag­no są brzy­d­kie, napawa­ją wręcz wstrętem. Bez wąt­pi­enia każdy mógł­by wymienić obiek­ty przy­rody, które uzna­je za piękne albo brzy­d­kie. Co w takim razie decy­du­je o este­ty­cznych pref­er­enc­jach? I czy każdy rodzaj este­ty­cznej oce­ny jest równie uprawniony?

Wywiad
Pię­kno pozosta­je poza zasięgiem
naszej mocy twór­czej > Wywiad z prof. Władysławem Stróżewskim, jed­nym z najwybit­niejszych żyją­cych współcześnie filo­zofów pol­s­kich

Narzędzia filo­zo­fa
Warsz­tat log­iczny: #13. Czy maszy­na
może rozu­mować, choć wyma­ga to inwencji
(a maszyny na nią nie stać)? > Witold Mar­ciszews­ki
Sztu­ka argu­men­tacji: #15. Jeden obraz wart więcej niż tysiąc słów > Krzysztof A. Wiec­zorek
Gawędy o języku: #1. Dlaczego zdanie nie jest listą nazw > Woj­ciech Żełaniec
Ekspery­ment myślowy: Dzieła sztu­ki, pię­kno i pieniądze? > Artur Szut­ta

Filo­zofia w lit­er­aturze
Dori­an Gray i zgub­ne skut­ki amor­al­iz­mu > Natasza Szut­ta

Satyra
Glam­our  > Piotr Bar­tu­la

Feli­eton
Ćwicze­nie z kon­tem­placji > Jacek Jaś­tal
Pod­chody wokół pięk­na > Adam Grob­ler
Zaw­iłe dzieje este­ty­ki i sztuk pięknych > Jan Woleńs­ki

Co to znaczy?
Czym jest dia­log? > Aldona Pobo­jew­s­ka

Filo­zofia w szkole
Pię­kno w życiu człowieka > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Filo­zofia w filmie
Nowoczes­ny zawrót głowy > Iwona Kru­pec­ka

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka

Opinie

Na razie nie ma opinii o produkcie.

Napisz pierwszą opinię o “Filozofuj! 2018 nr 1 (19)”

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecamy także zakupy w