Promocja!

Filozofuj! 2019 nr 1 (25)

(2 opinie klienta)

10,00 5,00

Opis

Spis tre­ści

O humo­rze na poważ­nie – teo­rie i kon­tro­wer­sje > Moni­ka Bokiniec

W swo­jej naj­bar­dziej zna­nej powie­ści, Imię róży, Umber­to Eco uchwy­cił nie­któ­re istot­ne aspek­ty humo­ru. Pamię­ta­cie zapew­ne, że klu­czem do mor­derstw doko­ny­wa­nych w śre­dnio­wiecz­nym opac­twie było zablo­ko­wa­nie dostę­pu do roz­pra­wy Ary­sto­te­le­sa o śmie­chu i kome­dii. „Ale co cię prze­ra­zi­ło w tym wykła­dzie o śmie­chu?” zapy­tał głów­ny boha­ter, pro­wa­dzą­cy śledz­two, mni­cha-mor­der­cę, „Nie usu­niesz śmie­chu, usu­wa­jąc tę księgę”.

Wiwi­sek­cja żaby, czy­li o tym, co nas śmie­szy > Ceza­ry Jurkiewicz

Podob­no ana­li­zo­wa­nie kome­dii jest jak wiwi­sek­cja żaby – umie­ra pod­czas tego pro­ce­su. Spo­tka­łem się z opi­nia­mi komi­ków, że wolą dzia­łać intu­icją, bo stwo­rze­nie sys­te­mów zabi­je magię tego wszyst­kie­go. Jed­nak wca­le tak być nie musi.

Czy żar­ty są dzie­ła­mi sztu­ki? > Noël Carroll

Gdy wej­dzie­my do Inter­ne­tu i wyświe­tli­my listę żar­tów na jakiś temat, na przy­kład o praw­ni­kach, albo otwo­rzy­my książ­kę z dow­ci­pa­mi o tytu­le typu Irlandz­ki humor, nie sądzę, byśmy pomy­śle­li, że patrzy­my na dzie­ła sztu­ki. Wid­nie­ją­ce tam żar­ty z pew­no­ścią nie są też dzie­ła­mi lite­rac­ki­mi. W prze­ci­wień­stwie do dobre­go wier­sza nie war­to ich czy­tać ponow­nie. Nie mają wie­lu inter­pre­ta­cji. Nie są czymś, co może­my sobie wyso­ko cenić. Kon­su­mu­je­my je jak chipsy.

Moral­ne gra­ni­ce żar­tu > Artur Szutta

Są tacy, dla któ­rych każ­dy dow­cip jest nie­mo­ral­ny – budzi rechot, któ­ry jest ozna­ką wywyż­sza­nia się, znie­czu­le­nia lub bez­myśl­no­ści tego, któ­ry się śmie­je. O tych auto­rach prze­czy­ta­cie w innych arty­ku­łach niniej­sze­go nume­ru „Filo­zo­fuj!”. Są też tacy, któ­rzy twier­dzą, że żar­ty moż­na oce­niać jedy­nie przez pry­zmat pięk­na, nie ma złych moral­nie dow­ci­pów, są tyl­ko te genial­ne, takie sobie i sła­be. Są też jed­nak i tacy, któ­rych zda­niem w świe­cie dow­ci­pów ist­nie­je gra­ni­ca mię­dzy dobrem i złem moral­nym. Nasze pyta­nie brzmi: czy taka gra­ni­ca ist­nie­je, a jeśli tak, któ­rę­dy przebiega?

Para­doks poważ­ne­go humo­ru > Domi­ni­ka Boroń

Humor od sta­ro­żyt­no­ści inte­re­so­wał filo­zo­fów. Rzad­ko jed­nak wykra­cza­li oni poza trak­to­wa­nie go jako spe­cy­ficz­nie ludz­kie­go zacho­wa­nia lub też poza kry­ty­kę humo­ru jako reak­cji i per­spek­ty­wy nie­god­nej myśli­cie­la, a nawet czło­wie­ka cywi­li­zo­wa­ne­go. Mało jest dzie­dzin ludz­kie­go myśle­nia, któ­re zda­ją się tak bar­dzo jak filo­zo­fia oba­wiać komizmu!

Dokąd nas to dopro­wa­dzi…? > Adam Kucharski

Bada­jąc humor, czę­sto sku­pia­my się na samym przed­mio­cie, czy­li na dow­ci­pach, zabaw­nych zacho­wa­niach i zda­rze­niach. Tym­cza­sem w zro­zu­mie­niu tego feno­me­nu rów­nie pomoc­ne są bada­nia nad tymi, któ­rzy się śmie­ją (albo i nie śmie­ją), czy­li psy­cho­lo­gia albo kogni­ty­wi­sty­ka humoru.

Humor w kul­tu­rze: od wykry­wa­nia fał­szu do uni­ka­nia praw­dy > Piotr Biłgorajski

Popu­lar­na ewo­lu­cjo­ni­stycz­na teo­ria humo­ru gło­si, że roz­ba­wie­nie jest reak­cją na błę­dy poznaw­cze, któ­re są nie­ko­rzyst­ne dla nasze­go prze­trwa­nia. Zgod­nie z tą kon­cep­cją natu­ra moty­wu­je nas do wykry­wa­nia wszel­kich nie­spój­no­ści, nagra­dza­jąc to przy­jem­nym dozna­niem – śmie­chem. W tym kon­tek­ście opo­wia­da­nie dow­ci­pów to ćwi­cze­nie się w sztu­ce wykry­wa­nia fał­szu, co jest prze­cież warun­kiem pozna­nia. Tak więc humor, jako siła napę­do­wa umy­słu, to poważ­na spra­wa, doty­czy wszak kwe­stii praw­dy. Tutaj nie ma się z cze­go śmiać.

Wywiad
Poczu­cie humo­ru to posta­wa wobec życia > Wywiad z prof. Boh­da­nem Dzie­mi­do­kiem, naj­więk­szym pol­skim znaw­cą pro­ble­ma­ty­ki filo­zo­fii humoru.

Narzę­dzia filozofa
Teo­ria argu­men­ta­cji: #20. Przez żart do zwy­cię­stwa – humor w argu­men­ta­cji i per­swa­zji > Krzysz­tof A. Wieczorek
Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi kla­sy­ka­mi: Humor > Michał Bizoń
Gawę­dy o języ­ku: #7. Iry­tu­ją­ca nie­po­chwyt­ność bycia > Woj­ciech Żełaniec

Filo­zo­fia w literaturze
Czy Jor­ge słusz­nie oba­wiał się Ary­sto­te­le­sow­skiej nauki o śmie­chu? > Nata­sza Szutta

Saty­ra
Kry­mi­nal­na histo­ria filo­zo­fii (autor ano­ni­mo­wy) > Piotr Bartula

Felie­ton
Śmiej się, paja­cu! > Jacek Jaśtal
Bóg, Humor i Ojczy­zna > Adam Grobler
Filo­zo­fia to rzecz poważ­na… > Jan Woleński

Narzę­dzia filozofa
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Wyobra­żo­na zamia­na miejsc > Artur Szutta

Felie­ton
Iro­nia i miłość > Andrzej Szahaj
Gra­ni­ce śmie­chu > Jacek Hołówka

Wokół tema­tu i lektury
Ran­ny pta­szek w gło­wę. O Słow­ni­ku racjo­nal­nym Hugo­na Ste­in­hau­sa > Filip Kobiela

Lek­cja filozofii
#6. Pla­ton > Jacek Wojtysiak

Z pół­ki filozofa…
Siód­ma funk­cja języ­ka > Mał­go­rza­ta Szostak

Filo­zo­fia w filmie
Życie jest pięk­ne > Piotr Biłgorajski

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka

2 opinie dla Filozofuj! 2019 nr 1 (25)

  1. Dr. Paul Kopetzky

    Życie to filozofia/filozofia to życie.”

  2. Dr. Paul Kopetzky

    Tyl­ko żeby z tego woj­ny nie było.”

Dodaj opinię

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecamy także zakupy w