Etyka Z kraju i ze świata

Czy wygaśnięcie gatunku ludzkiego byłoby tragedią?

Todd May, filozof z Uniwersytetu Clemenson, na łamach „New York Timesa” formułuje przypuszczenie, że wyginięcie ludzkości byłoby tragedią, która uczyniłaby świat lepszym.

Zapisz się do naszego newslettera

Todd May, zas­tanaw­ia­jąc się nad odpowiedz­ią na to pytanie, przed­staw­ia najpierw swo­je rozu­mie­nie tragedii.

Bohater trag­iczny to częs­to ktoś, kto popeł­nia zło, zazwyczaj wielkie, lecz wobec kogo czu­je­my sym­pa­tię w jego upad­ku. Edyp Sofok­le­sa, Król Lear Szek­spi­ra, Willy Loman Artu­ra Millera mogą stanow­ić tego przykłady. W przy­pad­ku naszych rozważań bohaterem trag­icznym jest ludzkość […] popeł­ni­a­ją­ca błąd, którego wye­lim­i­nowanie praw­dopodob­nie wyma­gało­by elim­i­nacji gatunku.

May zauważa, że to właśnie my, ludzie, przy­czy­ni­amy się do zmi­any kli­matu, mającej trag­iczne skut­ki. W związku z ciągłym wzrostem pop­u­lacji wkracza­my także w ekosys­te­my, które bez naszej ingerencji pozostawały­by nien­arus­zone. To my dopuszcza­my hodowle prze­mysłowe, w których zwierzę­ta przed śmier­cią mogą zaz­nać wyłącznie cier­pi­enia i nic nie wskazu­je na to, by cokol­wiek w tej kwestii miało się zmienić. Żaden inny gatunek nie ma tak niszczy­ciel­skiej siły jak ta, którą my dys­ponu­je­my.

Z drugiej strony daje­my naszej planecie coś, czego żaden inny gatunek dać nie może: dzię­ki rozu­mowi może­my troszczyć się o świat w sposób niedostęp­ny dla innych, usiłu­je­my zrozu­mieć wszechświat i swo­je miejsce w nim, tworzymy kul­turę, dzieła sztu­ki. Gdy­by nas zabrakło, to wszys­tko było­by stra­cone.

Najbardziej niepoko­ją­ca jest dla niego myśl o tym, że ludzkość – jako bohater trag­iczny – sama nie do koń­ca świadomie przy­czy­nia się do swej zagłady.

Czy moż­na nazy­wać tragedią wymar­cie gatunku, który jest spraw­cą wielkiego zniszczenia?

Byśmy mogli to rozstrzygnąć, potrze­bu­je­my wpierw odpowiedzi na pytanie o god­ność człowieka i wartość jego życia. To właśnie odpowiedź na pytanie o to, czy ist­nieje „wiel­ka przepaść moral­na” między człowiekiem a inny­mi gatunka­mi może być źródłem zrozu­mienia  prob­le­mu, nad którym rozmyśla May.

Opra­cow­ała Anna Z.

Źródło: New York Times

Najnowszy numer można nabyć od 17 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

2 komentarze

Kliknij, aby skomentować

  • Moim zdaniem bohater trag­iczny pozbaw­iony jest możli­woś­ci wyboru. My nato­mi­ast go posi­adamy, tyle że nie wyko­rzys­tu­je­my.
    Nato­mi­ast co do przepaś­ci moral­nej między nami a innym gatunkiem, my nie posi­adamy moral­noś­ci na żad­nej płaszczyźnie życia.
    Sądzę że plan­e­ta nie cier­pi­ała przed pow­staniem naszego gatunku i również po jego wyginię­ciu nie zapłacze.

    • Jeśli popa­trzmy na plan­etę Ziemię, jak na całość, to w przeszłoś­ci geo­log­icznej “cier­pi­ała ona” znacznie bardziej. Bom­bar­dowa­nia mete­o­ry­tów czy wybuchy wulka­nów powodowały wielkoskalowe zniszczenia. Nawet jeśli człowiek doprowadzi do stopi­enia czap lodowych, a to spowodu­je pod­niesie­nie poziomu wsze­choceanu i zalanie nisko położonych terenów, to dla plan­e­ty będzie to tylko kole­jny etap jej ist­nienia. Gatun­ki które przetr­wa­ją to zdarze­nie dos­to­su­ją się do nowych środowisk.
      A jeśli pod­czas tych zmi­an zginie ludzkość to czy stanie się trag­icznym bohaterem? Czy człowiek który wchodzi na cien­ki lód (będąc świadomym zagroże­nia!) i tonie po jego zała­ma­niu jest trag­icznym bohaterem czy lekkomyśl­nym głupcem?
      Jesteśmy świado­mi, że niszczymy środowisko w którym żyje­my. Mamy tylko dwa wyjś­cia. 1. Przes­tać to robić i ocal­ić świat jaki znamy albo 2. Robić to dalej i szukać sposobu przeży­cia w świecie, który pow­stanie za sprawą naszych dzi­ałań.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy