Filozofia dla dzieci Opracowania

Dlaczego dzieci potrzebują filozofii?

Ostatnimi czasy dużo słyszy się o tym, czego dzieci „muszą” i „powinny w pierwszej kolejności” się uczyć. Świat stawia na technikę, informatyzację, matematykę, w skrócie – na nauki ścisłe i techniczne. Szkoły na całym świecie opanował trend odsuwania przedmiotów humanistycznych na boczny tor. Czy słusznie?

Zapisz się do naszego newslettera

Steve Neu­mann twierdzi, że kierunek w edukacji, jaki społeczeńst­wo powin­no obrać, jest zupełnie odwrot­ny. W swoim artykule dla „Wash­ing­ton Post”, ten filo­zof i pub­l­i­cys­ta stara się udowod­nić, jak bard­zo korzystne może okazać się włącze­nie „mat­ki wszys­t­kich nauk” do wczes­nych pro­gramów naucza­nia. Przy­wołu­je on przykłady nie tylko udanych ekspery­men­tów eduka­cyjnych z przeszłoś­ci, ale odwołu­je się również do współczes­nej pop­kul­tu­ry i sytu­acji poli­ty­cznej. Stara się zarysować wymowny obraz tego, nad czym może­my, a co najważniejsze, nad czym powin­niśmy popra­cow­ać, by umożli­wić naszej cywiliza­cji dal­sze sprawne funkcjonowanie.

Nie twierdzę, że powin­niśmy uży­wać tych samych metod przy naucza­niu dzieci, co na uni­w­er­syte­tach. Młodzież nie potrze­bu­je zagłębi­ać się do tego stop­nia w teorię form Pla­tona czy w imper­atyw kat­e­go­ryczny Kan­ta. Rodzaj filo­zofii, jaki mam na myśli, może pomóc dzieci­akom w byciu lep­szy­mi oby­wa­te­la­mi. […] Przykła­dem tego może być aktu­al­na kam­pa­nia prezy­denc­ka w Stanach Zjed­noc­zonych. Kandy­daci na najwyższy urząd tego kra­ju, choć porusza­ją wszys­tkie możli­we prob­le­my – rasizm, glob­alne ocieple­nie, prze­moc, ter­ro­ryzm, prze­moc – wciąż nie są w stanie zaw­iązać owoc­nej debaty na żaden z tych tem­atów. Jest to tylko i wyłącznie ozna­ka ogrom­nej oby­wa­tel­skiej dys­funkcji.

Jed­nak należy zacząć od pod­staw. Prz­er­aża­ją­co duża więk­szość lud­noś­ci słysząc słowo „filo­zofia” odczy­tu­je je w błęd­ny sposób. Jako zestaw wskazówek lub ogól­nikowych poglądów na świat. Filo­zofią nazy­wa się pomysły tak­ty­czne tren­erów piłkars­kich lub YOLO (You only live once – żyje się tylko raz) – przesłanie rapera Drake’a, by korzys­tać z życia na pełnych obro­tach. Ale, jak wyjaś­nia Neu­mann, filo­zofia aka­demic­ka to dziedz­i­na nauk human­isty­cznych zaj­mu­ją­ca się wyjaś­ni­an­iem oraz anal­izą zagad­nień i argu­men­tów doty­czą­cych najważniejszych życiowych pytań.

Do ciekawych wniosków doszedł filo­zof Matthew Lip­man w lat­ach 60., pod­czas wykłada­nia na Uni­w­er­syte­cie Colum­bia. Choć jego stu­den­ci dosłown­ie rwali się do zmieni­a­nia świa­ta, nie byli nawet w stanie for­mować rozsąd­nych wniosków i osądów. W opinii Lip­mana na etapie college’u byli oni już za mało elasty­czni, by rozpocząć naukę poprawnego myśle­nia. Stąd nar­o­dz­ił się pomysł, by założyć P4C (Phi­los­o­phy for Chil­dren) – ruch wprowadza­ją­cy nowe metody naucza­nia oparte w dużej mierze na dia­logu. Efek­ty były jed­noz­nacznie pozy­ty­wne, a podob­ne ekspery­men­ty przeprowad­zone na bazie założeń Lip­mana, jedynie utwierdz­iły naukow­ców, że dzieci najlepiej przyswa­ja­ją wiedzę poprzez „dzi­ałanie”. Zadaniem nauczy­ciela jest wprowadz­ić je w świat zadawa­nia pytań, mon­i­torować jakość ich prze­myśleń, ale co najważniejsze – uczyć kry­ty­cznego myśle­nia.

Według Sokrate­sa początkiem filo­zofii jest zdzi­wie­nie. Zaczy­namy filo­zo­fować wtedy, gdy coś nas zaskaku­je, czegoś nie wiemy, coś zmienia nasze pode­jś­cie do świa­ta. Staw­iamy wów­czas pyta­nia nie tylko sobie, ale także innym – tym, z który­mi tworzymy naszą wspól­notę. Naw­iązu­je­my z nimi dia­log, uczymy się argu­men­tować, trak­tować poważnie ich zdanie. Jeśli o tym zapom­n­imy – pod­sumowu­je Neu­mann – „nasze dzieci mogą nauczyć się zara­bi­ać na życie, ale nie będą umi­ały stworzyć społeczeńst­wa oby­wa­tel­skiego”.

Opra­cow­ała Lena Kuk­lińs­ka

Źródło: The Wash­ing­ton Post

 

Najnowszy numer można nabyć od 2 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy