Etyka Filozofia w szkole Historia filozofii starożytnej Scenariusze lekcji

Marta Kotarba: Głos w głowie Sokratesa – scenariusz lekcji etyki/filozofii dla klas IVVIII

Cele ogóle 

  • roz­wi­ja­nie kom­pe­ten­cji poszu­ki­wa­nia informacji
  • kształ­to­wa­nie umie­jęt­no­ści pra­cy z tekstem
  • kształ­to­wa­nie wyobraźni
  • posze­rza­nie wie­dzy doty­czą­cej sumienia

Cele operacyjne 

Uczeń: 
  • wyja­śnia, czym jest daimó­nion
  • cha­rak­te­ry­zu­je rolę „gło­su ostrzegawczego”
  • ana­li­zu­je frag­men­ty tek­stów filozoficznych

Treści kształcenia

  • filo­zo­fia sokratejska
  • filo­zo­fia starożytna

Metody nauczania

  • dys­ku­sja meto­dą „puzel­ko­wą”
  • pra­ca z tekstem
  • meto­dy projekcyjne

Środki dydaktyczne

  • tek­sty instruk­cji dla trzech grup uczniow­skich – jeden dla każ­dej grupy
  • mate­ria­ły pla­stycz­ne – kart­ki, kred­ki, flamastry
  • opcjo­nal­nie: tekst notat­ki dla każ­de­go ucznia (ucznio­wie mogą też spo­rzą­dzić notat­ki samodzielnie)

Formy pracy

  • pra­ca z całym zespo­łem klasowym
  • pra­ca w grupach

 

PRZEBIEG ZAJĘĆ

Część wstępna

Powi­ta­nie uczniów przez oso­bę prowadzącą lek­cję, pre­zen­ta­cja tema­tu  oraz przy­po­mnie­nie zasad pra­cy (sygna­li­zu­je­my chęć zabra­nia gło­su, słu­cha­my sie­bie nawza­jem, nie prze­ry­wa­my sobie wypo­wie­dzi, dys­ku­tu­je­my o poglą­dach, pomy­słach, a nie o oso­bach itd.) 

Wiodący problem

NaCo­Be­ZU – Na Co Będzie­my Zwra­cać Uwa­gę? – infor­ma­cja o celach lek­cji dla ucznia

Dziś usta­li­my, czym był pewien tajem­ni­czy głos w gło­wie Sokra­te­sa – grec­kie­go filozofa. 

Część główna 

  • Roz­grzew­kaZasta­nów­cie się, czy jeśli mie­li­by­ście pew­ność, że nie zosta­nie­cie zła­pa­ni na robie­niu cze­goś nie­wła­ści­we­go – zro­bi­li­by­ście to? Co by Was zachę­ci­ło / powstrzymało?
  • Pra­ca z tek­stem – Nauczy­ciel dzie­li gru­pę na trzy zespo­ły. Każ­dy zespół otrzy­mu­je Instruk­cję wraz z Tek­stem do ana­li­zy (w załą­cze­niu). Ucznio­wie w swo­ich zespo­łach czy­ta­ją i ana­li­zu­ją  przy­pi­sa­ny im tekst. Następ­nie usta­la­ją, na któ­re pyta­nia mogą odpo­wie­dzieć na pod­sta­wie tek­stu i przy­go­to­wu­ją swo­je odpo­wie­dzi. Gdy poszcze­gól­ne zespo­ły są goto­we, każ­dy z nich wybie­ra swo­je­go przed­sta­wi­cie­la, któ­ry przyj­mu­je rolę Posłań­ca. Posła­niec prze­cho­dzi do wska­za­nej gru­py. Istot­ne jest to, że Posła­niec nie zabie­ra ze sobą Instruk­cji ani Tek­stu. Może wziąć jedy­nie notat­ki, przy­go­to­wa­ne przez zespół. Posła­niec dzie­li się swo­ją wie­dzą oraz przyj­mu­je infor­ma­cje od człon­ków gru­py i idzie dalej, do kolej­ne­go zespo­łu, gdzie też dzie­li się swo­ją wie­dzą oraz przyj­mu­je infor­ma­cje od człon­ków gru­py. Gdy każ­dy Posła­niec wró­ci do swo­jej gru­py, poszcze­gól­ne zespo­ły spraw­dza­ją, czy mają odpo­wie­dzi na wszyst­kie pytania. 

Część końcowa 

  • Pod­su­mo­wa­nie pra­cy i omó­wie­nie odpo­wie­dzi na pyta­nia na forum. Nauczy­ciel może udzie­lić też dodat­ko­wych infor­ma­cji doty­czą­cych oma­wia­nych zagadnień.

Możliwa kontynuacja w postaci pracy projektowej

Twój daimó­nion

Nauczy­ciel infor­mu­je uczniów, że Sokra­tes nie potra­fił sobie wyobra­zić daimó­nio­na i naj­praw­do­po­dob­niej nie odczu­wał takiej potrze­by. Jed­nak my spró­bu­je­my zoba­czyć, co przy­nie­sie nam pewien eksperyment. 

Następ­nie nauczy­ciel pro­si uczniów o zamknię­cie oczu i sku­pie­nie się przez chwi­lę na swo­im odde­chu. W dal­szej kolej­no­ści nauczy­ciel udzie­la uczniom instruk­cji: Usiądź w ciszy i poczuj w sobie wła­sne­go daimó­nio­na. Posta­raj się uchwy­cić go jak naj­do­kład­niej. Czy i jak jest duży? A może jest maleń­ki jak kro­pla desz­czu czy pła­tek śnie­gu? Jaki ma kolor? Jaki ma kształt? Czy wyglą­dem zbli­żo­ny jest do jakiejś rze­czy, zwie­rzę­cia, czło­wie­ka, a może zja­wi­ska atmos­fe­rycz­ne­go? Wszyst­ko, co się poja­wia jest dobre. Nicze­go nie oce­niaj, nie sta­raj się zmie­niać. Nie pró­buj teraz wymy­ślać daimó­nio­na. Po pro­stu podą­żaj za poja­wia­ją­cym się obra­zem, dozna­niem, wrażeniem. 

Następ­nie nauczy­ciel pro­si uczniów o nary­so­wa­nie / nama­lo­wa­nie / naszki­co­wa­nie swo­je­go daimó­nio­na i przy­go­to­wa­nie się do opo­wie­dze­nia o nim: jaki jest, kie­dy czu­jesz jego dzia­ła­nie, kie­dy i jak się odzy­wa, kie­dy i jak dzia­ła w tobie?

War­to zor­ga­ni­zo­wać wysta­wę prac, przed­sta­wia­ją­cych daimó­niony.


PDF sce­na­riu­sza do pobrania


PDF kar­ty pra­cy ucznia do pobrania


Mar­ta Kotar­ba – z wykształ­ce­nia peda­gog i filo­zof; psy­cho­te­ra­peut­ka i nauczy­ciel­ka aka­de­mic­ka w stop­niu dok­to­ra. Sta­le poszu­ku­je nowych inspi­ra­cji. Pasjo­nat­ka filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi, inno­wa­cji peda­go­gicz­nych oraz meto­dy pro­jek­tu w edu­ka­cji (PBLpro­ject-based lear­ning). Naucza ety­ki w Spo­łecz­nej Szko­le Pod­sta­wo­wej nr 26 STO im. prof. Jigo­rō Kanō, a tak­że wykła­da we Wszech­ni­cy Pol­skiej Szko­le Wyż­szej w War­sza­wie. Jed­no­cze­śnie pro­wa­dzi pry­wat­ny gabi­net psy­cho­te­ra­pii na war­szaw­skim Moko­to­wie. Dużo czy­ta, nie­co pisze, dzia­ła spo­łecz­nie. Inte­re­su­ją ją ludzie, ich wybo­ry i dro­gi, któ­ry­mi podą­ża­ją. Nigdy nie odmó­wi fili­żan­ki dobrej kawy!

Ilu­stra­cja: pra­ce dzie­ci z SSP nr 26 STO im. prof. Jigo­rō Kanō w Warszawie

Najnowszy numer można nabyć od 1 marca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy