Artykuł Filozofia języka

Jakub Jernajczyk: Muchy Wittgensteina

Poznając świat, posługujemy się różnego rodzaju narzędziami intelektualnymi. Choć narzędzia te znacząco ułatwiają czy wręcz umożliwiają nasze poznanie, narzucają nań również pewne ograniczenia.

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2018 nr 5 (23), s. 40. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Jed­nym z takich narzędzi jest język. Młody Lud­wig Wittgen­stein pisał: „Granice mego języ­ka oznacza­ją granice mego świa­ta”. Oznacza to, że o świecie może­my dowiedzieć się tylko tyle, na ile pozwala nam nasz sys­tem poję­ciowy oraz zasady logi­ki.

Poz­na­je­my świat, będąc jego częś­cią. Nie mamy zatem szan­sy na obiek­ty­wne spo­jrze­nie na świat z zewnątrz. To tak, jak­byśmy chcieli opisać wygląd zewnętrzny jakiegoś naczy­nia, tkwiąc w jego wnętrzu. W tym sen­sie późny Wittgen­stein pisał o muchach zamknię­tych w szk­lanej muchołapce, której ściany nie tylko uniemożli­wia­ją wydostanie się na zewnątrz, ale przez to, że są niewidoczne, utrud­ni­a­ją poprawne ziden­ty­fikowanie źródła ograniczeń. Wittgen­stein widzi­ał jed­nak szan­sę na przeła­manie owych bari­er i wyz­naczył filo­zo­fom doniosłe zadanie: „Wskazać muszce wyjś­cie ze szk­lanej muchołap­ki”.


Jakub Jer­na­jczyk – Matem­atyk, artys­ta wiz­ual­ny, pop­u­laryza­tor nau­ki; adi­unkt na Wydziale Grafi­ki i Sztu­ki Mediów na Wrocławskiej ASP. Strona auto­ra: www.grapik.pl

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Ilus­trac­ja: Jakub Jer­na­jczyk

Najnowszy numer można nabyć od 17 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy