Artykuł Filozofia języka

Jakub Jernajczyk: Muchy Wittgensteina

Poznając świat, posługujemy się różnego rodzaju narzędziami intelektualnymi. Choć narzędzia te znacząco ułatwiają czy wręcz umożliwiają nasze poznanie, narzucają nań również pewne ograniczenia.

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2018 nr 5 (23), s. 40. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Jed­nym z takich narzę­dzi jest język. Mło­dy Ludwig Wit­t­gen­ste­in pisał: „Gra­ni­ce mego języ­ka ozna­cza­ją gra­ni­ce mego świa­ta”. Ozna­cza to, że o świe­cie może­my dowie­dzieć się tyl­ko tyle, na ile pozwa­la nam nasz sys­tem poję­cio­wy oraz zasa­dy logiki.

Pozna­je­my świat, będąc jego czę­ścią. Nie mamy zatem szan­sy na obiek­tyw­ne spoj­rze­nie na świat z zewnątrz. To tak, jak­by­śmy chcie­li opi­sać wygląd zewnętrz­ny jakie­goś naczy­nia, tkwiąc w jego wnę­trzu. W tym sen­sie póź­ny Wit­t­gen­ste­in pisał o muchach zamknię­tych w szkla­nej mucho­łap­ce, któ­rej ścia­ny nie tyl­ko unie­moż­li­wia­ją wydo­sta­nie się na zewnątrz, ale przez to, że są nie­wi­docz­ne, utrud­nia­ją popraw­ne ziden­ty­fi­ko­wa­nie źró­dła ogra­ni­czeń. Wit­t­gen­ste­in widział jed­nak szan­sę na prze­ła­ma­nie owych barier i wyzna­czył filo­zo­fom donio­słe zada­nie: „Wska­zać musz­ce wyj­ście ze szkla­nej muchołapki”.


Jakub Jer­naj­czyk – Mate­ma­tyk, arty­sta wizu­al­ny, popu­la­ry­za­tor nauki; adiunkt na Wydzia­le Gra­fi­ki i Sztu­ki Mediów na Wro­cław­skiej ASP. Stro­na auto­ra: www.grapik.pl

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Ilu­stra­cja: Jakub Jernajczyk

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy