Artykuł Filozofia języka

Jakub Jernajczyk: Muchy Wittgensteina

Poznając świat, posługujemy się różnego rodzaju narzędziami intelektualnymi. Choć narzędzia te znacząco ułatwiają czy wręcz umożliwiają nasze poznanie, narzucają nań również pewne ograniczenia.

Tekst ukazał się w „Filozofuj!” 2018 nr 5 (23), s. 40. W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.


Jednym z takich narzędzi jest język. Młody Ludwig Wittgenstein pisał: „Granice mego języka oznaczają granice mego świata”. Oznacza to, że o świecie możemy dowiedzieć się tylko tyle, na ile pozwala nam nasz system pojęciowy oraz zasady logiki.

Poznajemy świat, będąc jego częścią. Nie mamy zatem szansy na obiektywne spojrzenie na świat z zewnątrz. To tak, jakbyśmy chcieli opisać wygląd zewnętrzny jakiegoś naczynia, tkwiąc w jego wnętrzu. W tym sensie późny Wittgenstein pisał o muchach zamkniętych w szklanej muchołapce, której ściany nie tylko uniemożliwiają wydostanie się na zewnątrz, ale przez to, że są niewidoczne, utrudniają poprawne zidentyfikowanie źródła ograniczeń. Wittgenstein widział jednak szansę na przełamanie owych barier i wyznaczył filozofom doniosłe zadanie: „Wskazać muszce wyjście ze szklanej muchołapki”.


Jakub Jernajczyk – matematyk, artysta wizualny, popularyzator nauki; adiunkt na Wydziale Grafiki i Sztuki Mediów na Wrocławskiej ASP. Strona autora: www.grapik.pl

Tekst jest dostępny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

< Powrót do spisu treści numeru.

Ilustracja: Jakub Jernajczyk

Najnowszy numer można nabyć od 1 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2022 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy