Omówienia i recenzje Publicystyka

Piotr Biłgorajski: O co chodzi w filozofii? [recenzja]

Bilgorajski rec logo biale l

Tekst ukazał się w „Filozofuj!” 2020 nr 3 (33), s. 58. W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.


Timothy Williamson, profesor logiki na Uniwersytecie Oksfordzkim, przekonuje w swojej najnowszej książce, że filozofia jest nauką. Nie jest to banalna teza. Spośród bowiem wszystkich dyscyplin akademickich filozofia zdaje się mieć największe problemy ze swoją tożsamością: powracające spory o przedmiot, metody i cel filozofii sprawiają, że w powszechnej świadomości jawi się ona jako jałowa działalność polegająca na udzielaniu mętnych odpowiedzi na mętne pytania. Williamson, wychodząc z założenia, że mętność to cecha złej filozofii, w skondensowanej formie (zaledwie 184 strony) wprowadza w autorski przegląd metod profesjonalnego uprawiania filozofii.

Książka składa się z jedenastu rozdziałów. Dziesięć pierwszych stanowi omówienie podstawowych narzędzi z filozoficznego przybornika. Williamson analizuje w nich m.in. wiarygodność zdrowego rozsądku oraz reguły poprawnej argumentacji. Wyjaśnia, na czym polega analiza pojęciowa oraz jak stosować eksperymenty myślowe do testowania filozoficznych teorii. Williamson omawia także znaczenie historii filozofii dla rozwiązywania problemów filozoficznych oraz podkreśla potrzebę korzystania w praktyce filozoficznej z osiągnięć innych nauk. Nacisk na metodologiczne analizy wynika z przekonania Williamsona, że filozofia jest autonomiczną dziedziną nauki, zaś postęp w filozofii warunkowany jest lepszym rozumieniem stosowanych w niej metod.

Chociaż zasadniczym celem Williamsona jest pokazanie, jak powinno się uprawiać filozofię, to jego książka jest również obroną filozofii przed banalizacją, której wyrazem są negatywne stereotypy o filozofach. O co chodzi w filozofii? Od zdziwienia do myślenia, mimo swoich skromnych rozmiarów, porusza wiele tematów, co z oczywistych względów sprawia, że większość potraktowana jest powierzchownie. Książka adresowana jest jednak do początkującego czytelnika zainteresowanego filozofią i jako prezentacja pewnej określonej wizji uprawiania jej spełnia swoje zadanie.

Piotr Biłgorajski


Timothy Williamson, O co chodzi w filozofii? Od zdziwienia do myślenia, tłum. Alicja Chybińska, Bogdan Dziobkowski, PWN, Warszawa 2019, 184 ss.


Piotr Biłgorajski – doktor filozofii. Pracownik Instytutu Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zajmuje się eksperymentami myślowymi. Posiada wygodny fotel.

Tekst jest dostępny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

< Powrót do spisu treści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 1 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2022 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • To jest właśnie efekt upadku współczesnej myśli i nauki cywilizacyjnej — wyparcie (się) filozofii zawsze będącej podstawą wszelkiej wiedzy i edukacji ludzkiej.
    RIP humanus?!

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy