Omówienia i recenzje Publicystyka

Piotr Biłgorajski: O co chodzi w filozofii? [recenzja]

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 3 (33), s. 58. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Timo­thy Wil­liam­son, pro­fe­sor logi­ki na Uni­wer­sy­te­cie Oks­fordz­kim, prze­ko­nu­je w swo­jej naj­now­szej książ­ce, że filo­zo­fia jest nauką. Nie jest to banal­na teza. Spo­śród bowiem wszyst­kich dys­cy­plin aka­de­mic­kich filo­zo­fia zda­je się mieć naj­więk­sze pro­ble­my ze swo­ją toż­sa­mo­ścią: powra­ca­ją­ce spo­ry o przed­miot, meto­dy i cel filo­zo­fii spra­wia­ją, że w powszech­nej świa­do­mo­ści jawi się ona jako jało­wa dzia­łal­ność pole­ga­ją­ca na udzie­la­niu męt­nych odpo­wie­dzi na męt­ne pyta­nia. Wil­liam­son, wycho­dząc z zało­że­nia, że męt­ność to cecha złej filo­zo­fii, w skon­den­so­wa­nej for­mie (zale­d­wie 184 stro­ny) wpro­wa­dza w autor­ski prze­gląd metod pro­fe­sjo­nal­ne­go upra­wia­nia filo­zo­fii.

Książ­ka skła­da się z jede­na­stu roz­dzia­łów. Dzie­sięć pierw­szych sta­no­wi omó­wie­nie pod­sta­wo­wych narzę­dzi z filo­zo­ficz­ne­go przy­bor­ni­ka. Wil­liam­son ana­li­zu­je w nich m.in. wia­ry­god­ność zdro­we­go roz­sąd­ku oraz regu­ły popraw­nej argu­men­ta­cji. Wyja­śnia, na czym pole­ga ana­li­za poję­cio­wa oraz jak sto­so­wać eks­pe­ry­men­ty myślo­we do testo­wa­nia filo­zo­ficz­nych teo­rii. Wil­liam­son oma­wia tak­że zna­cze­nie histo­rii filo­zo­fii dla roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów filo­zo­ficz­nych oraz pod­kre­śla potrze­bę korzy­sta­nia w prak­ty­ce filo­zo­ficz­nej z osią­gnięć innych nauk. Nacisk na meto­do­lo­gicz­ne ana­li­zy wyni­ka z prze­ko­na­nia Wil­liam­so­na, że filo­zo­fia jest auto­no­micz­ną dzie­dzi­ną nauki, zaś postęp w filo­zo­fii warun­ko­wa­ny jest lep­szym rozu­mie­niem sto­so­wa­nych w niej metod.

Cho­ciaż zasad­ni­czym celem Wil­liam­so­na jest poka­za­nie, jak powin­no się upra­wiać filo­zo­fię, to jego książ­ka jest rów­nież obro­ną filo­zo­fii przed bana­li­za­cją, któ­rej wyra­zem są nega­tyw­ne ste­reo­ty­py o filo­zo­fach. O co cho­dzi w filo­zo­fii? Od zdzi­wie­nia do myśle­nia, mimo swo­ich skrom­nych roz­mia­rów, poru­sza wie­le tema­tów, co z oczy­wi­stych wzglę­dów spra­wia, że więk­szość potrak­to­wa­na jest powierz­chow­nie. Książ­ka adre­so­wa­na jest jed­nak do począt­ku­ją­ce­go czy­tel­ni­ka zain­te­re­so­wa­ne­go filo­zo­fią i jako pre­zen­ta­cja pew­nej okre­ślo­nej wizji upra­wia­nia jej speł­nia swo­je zada­nie.

Piotr Bił­go­raj­ski


Timo­thy Wil­liam­son, O co cho­dzi w filo­zo­fii? Od zdzi­wie­nia do myśle­nia, tłum. Ali­cja Chy­biń­ska, Bog­dan Dziob­kow­ski, PWN, War­sza­wa 2019, 184 ss.


Piotr Bił­go­raj­ski – dok­tor filo­zo­fii. Pra­cow­nik Insty­tu­tu Filo­zo­fii Kato­lic­kie­go Uni­wer­sy­te­tu Lubel­skie­go. Zaj­mu­je się eks­pe­ry­men­ta­mi myślo­wy­mi. Posia­da wygod­ny fotel.

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

< Powrót do spi­su tre­ści nume­ru.

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • To jest wła­śnie efekt upad­ku współ­cze­snej myśli i nauki cywi­li­za­cyj­nej — wypar­cie (się) filo­zo­fii zawsze będą­cej pod­sta­wą wszel­kiej wie­dzy i edu­ka­cji ludz­kiej.
    RIP huma­nus?!

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy