Filozofia polityki Numer

Filozofuj! 2020 nr 3 (33)

Czasopismo popularyzujące filozofię.

Zapisz się do naszego newslettera

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

Klik­nij, aby pobrać plik pdf nume­ru 3(33)/2020:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Redak­tor pro­wa­dzą­cy nume­ru: Artur Szutta

Podzię­ko­wa­nia za pra­cę nad nume­rem nale­żą się: Auto­rom tek­stów, Redak­to­rom, w szcze­gól­no­ści: Eli Droz­dow­skiej, Bła­że­jo­wi Gębu­rze, Mar­ci­no­wi Iwa­nic­kie­mu, Doro­cie Mon­kie­wicz-Cybul­skiej, Redak­to­rom języ­ko­wym: Alek­san­drze Sit­kie­wicz, Gra­fi­kom: Nata­lii Bie­sia­dzie-Myszak, Han­nie Byt­niew­skiej, Ewie Czar­nec­kiej, Wik­to­rii Jabłoń­skiej, Mar­ko­wi Moso­ro­wi, Mał­go­rza­cie Uglik, Hani Urban­kow­skiej, Patry­cji Walesz­czak, Spe­cja­li­stom DTP: Ada­mo­wi Doro­to­wi, Patry­cji Walesz­czak, Naszym Hoj­nym Patro­nom, któ­rzy nas wspar­li w pro­jek­cie Patro­ni­te: Ali­cji Pie­tras, Okta­wii Popraw­skiej, Sla­vo Szcze­śnia­ko­wi, Ani Wilk-Płasz­czyk, Joze­fo­wi Zono­wi, wszyst­kim naszym Hoj­nym Wspie­ra­ją­cym poma­ga­ją­cym nam za pośred­nic­twem por­ta­lu zrzutka.pl w wyda­niu Dodat­ku spe­cjal­ne­go o Roma­nie Ingar­de­nie, szcze­gól­nie: Józe­fo­wi Luba­czo­wi, Jano­wi Rycher­to­wi i Bar­tło­mie­jo­wi Skow­ro­no­wi, a tak­że wszyst­kim innym oso­bom, któ­re nam poma­ga­ły i nas wspie­ra­ły. Dzię­ku­je­my ser­decz­nie! Bez Was wyda­nie kolej­ne­go nume­ru było­by niemożliwe.


Spis treści

 

Atlas nie­miejsc roz­ma­itych > Artur Szutta

U‑topologia – czy­li o prze­kształ­ce­niach prze­strze­ni moral­nej > Jan Kłos

Wybra­ne utopie

Wyobraź­nia w służ­bie nie­moż­li­we­go > Piotr Biłgorajski

Pochwa­ła uto­pii > Leszek Kleszcz

Wywiad
Uto­pie sta­no­wią odpo­wiedź na zło­żo­ność ludz­kiej cywi­li­za­cji > Wywiad z pro­fe­so­rem Patric­kiem Par­rin­de­rem, jed­nym z naj­więk­szych na świe­cie znaw­ców tema­ty­ki utopii

Narzę­dzia filo­zo­fa
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Wola ludu > Artur Szut­ta
Teo­ria argu­men­ta­cji: #27. Gdzie tu jest argu­ment? > Krzysz­tof A. Wie­czo­rek
Gawę­dy o języ­ku: #15. Męski, żeń­ski, nija­ki > Woj­ciech Żełaniec

Felie­to­ny
Spra­wie­dli­wość na hory­zon­cie > Adam Gro­bler
Czy oby­wa­te­le Uto­pii mogą obejść się bez uto­pii? > Jacek Jaś­tal
Ska­za­ni na „nie­miej­sca”? > Roman Kubicki

Saty­ra
Nic z wąsi­kiem > Piotr Bartula

Filo­zo­fia w lite­ra­tu­rze
Wyspa Nipu i Nipu­anie – marze­nie o ide­al­nej wspól­no­cie > Nata­sza Szutta

Narzę­dzia filo­zo­fa
Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi kla­sy­ka­mi: Uto­pia > Michał Bizoń

Wokół tema­tu
Nusqu­am albo nigdzie > Krzysz­tof M. Maj
O Uto­pii Ber­nar­da Suit­sa > Filip Kobie­la
Pra­gnie­nie uto­pii > Bar­tosz Ciemniak

Mean­dry meta­fo­ry
#2. Ary­sto­te­le­sow­ska podróż ku meta­fo­rze > Marek Hetmański

Gdzie na stu­dia filo­zo­ficz­ne? Doda­tek matu­ral­ny 2020

Filo­zo­fia w szko­le
Toż­sa­mość – skąd wiem, że ja to ja? Sce­na­riusz lek­cji filo­zo­fii dla uczniów szkół pod­sta­wo­wych > Doro­ta Monkiewicz-Cybulska

Filo­zo­fia w fil­mie
Marze­nia w cza­sach zara­zy dosko­na­ło­ści > Artur Szutta

Z pół­ki filo­zo­fa…
O co cho­dzi w filo­zo­fii? > Piotr Bił­go­raj­ski
Kląć jak szewc i rzu­cać mię­sem – po co nam prze­kleń­stwa? > Albert Łukasik

Doda­tek spe­cjal­ny. 2020 rokiem Roma­na Ingar­de­na
Ogród Ingar­de­na > Jacek Woj­ty­siak
Ingar­den i kry­ty­ka Hus­ser­la z punk­tu widze­nia reali­zmu > Rob Luzec­ky
Świa­do­mość > Robert Poczo­but
Ingar­den o onto­lo­gii egzy­sten­cjal­nej > Peter Simons
Teo­ria idei > Paweł Rojek
Tra­fić z for­mą… > Marek Piwo­war­czyk
Pro­ble­ma­ty­ka cza­su w filo­zo­fii Roma­na Ingar­de­na > Filip Kobie­la
Wokół teo­rii dzie­ła lite­rac­kie­go Roma­na Witol­da Ingar­de­na > Beata Gar­lej
Este­ty­ka Roma­na Ingar­de­na > Char­le­ne Els­by
Dzie­ło muzycz­ne w este­ty­ce Roma­na Ingar­de­na > Mał­go­rza­ta A. Szysz­kow­ska
Roman Ingar­den – bio­gra­fia > Rafał Lewan­dow­ski
O dys­ku­sji owoc­nej słów kil­ka > Roman Ingar­den
Ety­ka Roma­na Ingar­de­na > Piotr Duchliń­ski
Antro­po­lo­gia filo­zo­ficz­na Ingar­de­na > Maciej Smo­lak
Ponad cza­sem. Wywiad z Roma­nem Ingar­de­nem > Jacek Woj­ty­siak
Roman Ingar­den. Filo­zof i foto­graf w Muzeum Sztu­ki Współ­cze­snej w Kra­ko­wie MOCAK

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


 

Dro­dzy Czy­tel­ni­cy,

pro­ble­ma­ty­ka uto­pii od daw­na spę­dza ludz­ko­ści sen z powiek. Wyda­je się, że jest tak przy­naj­mniej z dwóch powo­dów. Po pierw­sze, każ­dy ze zna­nych ludz­ko­ści sys­te­mów poli­tycz­nych ma swo­je ogra­ni­cze­nia i chy­ba nie ma na świe­cie niko­go, kto by na serio w to wąt­pił. Odręb­ną kwe­stią pozo­sta­je jed­nak pyta­nie, jak wyglą­da hie­rar­chia sys­te­mów poli­tycz­nych i któ­ry z nich ma naj­mniej wad. Po dru­gie, ludzie posłu­gu­ją się ideą postę­pu, któ­ra zakła­da, że stan fak­tycz­ny może z cza­sem ulec polep­sze­niu. Każ­dą z poszcze­gól­nych kon­cep­cji ide­al­ne­go ustro­ju moż­na trak­to­wać jak swo­istą instruk­cję obsłu­gi, któ­rą prę­dzej czy póź­niej ktoś będzie pró­bo­wał wpro­wa­dzić w życie.

Naj­cie­kaw­sze jest jed­nak to, że tę kwe­stię, nale­żą­cą prze­cież do filo­zo­fii poli­ty­ki, może­my odnieść do dwóch słyn­nych filo­zo­ficz­nych wysp. Z jed­nej stro­ny mamy więc Toma­sza Moru­sa, któ­ry kusi nas opi­sem Uto­pii i jej dzi­wacz­ne­go spo­łecz­ne­go rusz­to­wa­nia, a z dru­giej Gau­ni­lo­na, adwer­sa­rza Anzel­ma z Can­ter­bu­ry, wyśmie­wa­ją­ce­go moż­li­wość odna­le­zie­nia dosko­na­łej wyspy.

Czy zatem uto­pie da się zre­ali­zo­wać? Z odpo­wie­dzią na to pyta­nie zmie­rzy­li się nasi auto­rzy, roz­pa­tru­jąc pro­ble­ma­ty­kę uto­pii z róż­nych per­spek­tyw. Pro­po­nu­je­my Wam więc m.in. prze­gląd bar­dziej i mniej zna­nych lite­rac­kich uto­pii, tekst o wyobraź­ni, filo­zo­ficz­ną recen­zję książ­ki oraz fil­mu, a tak­że kolej­ny frag­ment z kla­sy­ka i sce­na­riusz lekcji.

To jed­nak nie wszyst­ko, co przy­go­to­wa­li­śmy w ramach tego nume­ru. Osob­ną pozy­cję sta­no­wi doda­tek poświę­co­ny filo­zo­fii Roma­na Ingar­de­na. Wpraw­dzie hym­ny pochwal­ne wygła­sza­ne na cześć wiel­kich i nie­obec­nych zazwy­czaj mają w sobie coś fał­szy­we­go, a z tyłu gło­wy kry­je się myśl, że fakt, iż uwa­ża­my kogoś za wybit­ne­go filo­zo­fa, jest w głów­nej mie­rze spra­wą przy­pad­ku, a nie nie­po­wta­rzal­ne­go talen­tu inte­lek­tu­al­ne­go. Na szczę­ście zda­rza­ją się wyjąt­ki i nie­kie­dy pew­nym oso­bom może­my przy­pi­sać nie­uda­wa­ną, a więc auten­tycz­ną wiel­kość. Stwier­dze­nie, że moż­na ją traf­nie roz­po­znać w posta­ci Ingar­de­na, nie wyda­je się obar­czo­ne wiel­kim ryzy­kiem błędu.

W filo­zo­fii zawsze jed­nak powin­ni­śmy liczyć się z fak­tem, że argu­men­ty z powszech­nej zgo­dy rzad­ko kie­dy są kon­klu­zyw­ne. Jeśli tak, to jedy­nym spo­so­bem na wyka­za­nie, że Ingar­den nie tyl­ko był, ale nadal jest auten­tycz­nie wiel­kim myśli­cie­lem, jest przy­bli­że­nie nie tyl­ko wyni­ków jego wła­snych badań, ale i meto­dy, któ­rą sam kon­se­kwent­nie sto­so­wał. Temu zamie­rze­niu poświę­ca­my nasz oko­licz­no­ścio­wy „Ingar­de­now­ski” doda­tek, uzna­jąc, że wyra­zem wła­ści­wie rozu­mia­ne­go sza­cun­ku wobec filo­zo­fa nie jest mul­ti­pli­ko­wa­nie pochwał i super­la­tyw, ale kry­tycz­ny namysł.

Za pre­zen­ta­cję wybra­nych wąt­ków twór­czo­ści Ingar­de­na odpo­wia­da­ją zarów­no pol­scy, jak i zagra­nicz­ni auto­rzy, oma­wia­ją­cy onto­lo­gię, epi­ste­mo­lo­gię, este­ty­kę oraz antro­po­lo­gię i ety­kę Ingar­de­na. Przy­ję­li­śmy bowiem zało­że­nie, że tyl­ko zde­rze­nie dwóch per­spek­ty­wach oce­ny: wewnętrz­nej i zewnętrz­nej, może w wia­ry­god­ny spo­sób poka­zać ska­lę filo­zo­ficz­ne­go przed­się­wzię­cia, któ­re reali­zo­wał autor Ksią­żecz­ki o czło­wie­ku. Wer­dykt wyła­nia­ją­cy się z zebra­nych w dodat­ku tek­stów jest bez­spor­ny: gdy­by Roman Witold Ingar­den nie ist­niał, to nale­ża­ło­by go wymyślić.

Redak­cja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.



Down­lo­ad (PDF, 20.81MB)

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • Nr ok; dziś ota­cza­ją nas (i żyje­my w samych) utopie:
    Vide: wol­ność, rów­ność, bra­ter­stwo, socy­alizm, demo­ra­cja, par­la­men­ta­ryzm, prawo/sprawiedliwość, oby­wa­tel­skość, sojusz, ludo­we, wol­ność, wła­sność, miłość Boga i bliź­nie­go, Deka­log, zasa­dy, war­to­ści, Ojco­wie Kościo­ła W/Z, filo­zo­fia, antyk, Ary­sto­te­les, Sokra­tes, Cio­ran, Spen­gler, Gas­set, Wit­kie­wicz, Róże­wicz, JKM, SM, RAZ, JM Bocheń­ski, B. Wol­nie­wicz, NCz!, nor­mal­ność… and more more…

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy