Filozofia polityki Numer

Filozofuj! 2020 nr 3 (33)

Czasopismo popularyzujące filozofię.

Zapisz się do naszego newslettera

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru 3(33)/2020:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Redak­tor prowadzą­cy numeru: Artur Szut­ta

Podz­iękowa­nia za pracę nad numerem należą się: Autorom tek­stów, Redak­torom, w szczegól­noś­ci: Eli Droz­dowskiej, Błaże­jowi Gęburze, Mar­ci­nowi Iwan­ick­iemu, Doro­cie Monkiewicz-Cybul­skiej, Redak­torom językowym: Alek­san­drze Sitkiewicz, Grafikom: Natalii Biesi­adzie-Myszak, Han­nie Byt­niewskiej, Ewie Czar­neck­iej, Wik­torii Jabłońskiej, Markowi Mosorowi, Mał­gorza­cie Uglik, Hani Urbankowskiej, Patrycji Waleszczak, Spec­jal­is­tom DTP: Adamowi Doro­towi, Patrycji Waleszczak, Naszym Hojnym Patronom, którzy nas wspar­li w pro­jek­cie Patron­ite: Alicji Pietras, Oktawii Poprawskiej, Sla­vo Szcześ­ni­akowi, Ani Wilk-Płaszczyk, Joze­fowi Zonowi, wszys­tkim naszym Hojnym Wspier­a­ją­cym poma­ga­ją­cym nam za pośred­nictwem por­talu zrzutka.pl w wyda­niu Dodatku spec­jal­nego o Romanie Ingar­de­nie, szczegól­nie: Józe­fowi Lubac­zowi, Janowi Rycher­towi i Bartłomiejowi Skowronowi, a także wszys­tkim innym osobom, które nam poma­gały i nas wspier­ały. Dzięku­je­my serdecznie! Bez Was wydanie kole­jnego numeru było­by niemożli­we.


Spis treści

 

Atlas niemiejsc roz­maitych > Artur Szut­ta

U‑topologia – czyli o przek­sz­tałce­ni­ach przestrzeni moral­nej > Jan Kłos

Wybrane utopie

Wyobraź­nia w służ­bie niemożli­wego > Piotr Bił­go­ra­js­ki

Pochwała utopii > Leszek Kleszcz

Wywiad
Utopie stanow­ią odpowiedź na złożoność ludzkiej cywiliza­cji > Wywiad z pro­fe­sorem Patrick­iem Par­rinderem, jed­nym z najwięk­szych na świecie znaw­ców tem­aty­ki utopii

Narzędzia filo­zo­fa
Ekspery­ment myślowy: Wola ludu > Artur Szut­ta
Teo­ria argu­men­tacji: #27. Gdzie tu jest argu­ment? > Krzysztof A. Wiec­zorek
Gawędy o języku: #15. Męs­ki, żeńs­ki, nija­ki > Woj­ciech Żełaniec

Feli­etony
Spraw­iedli­wość na hory­zon­cie > Adam Grob­ler
Czy oby­wa­tele Utopii mogą obe­jść się bez utopii? > Jacek Jaś­tal
Skazani na „niemiejs­ca”? > Roman Kubic­ki

Satyra
Nic z wąsikiem > Piotr Bar­tu­la

Filo­zofia w lit­er­aturze
Wys­pa Nipu i Nipuanie – marze­nie o ide­al­nej wspól­no­cie > Natasza Szut­ta

Narzędzia filo­zo­fa
Gre­ka i łaci­na z wielki­mi klasyka­mi: Utopia > Michał Bizoń

Wokół tem­atu
Nusquam albo nigdzie > Krzysztof M. Maj
O Utopii Bernar­da Suit­sa > Fil­ip Kobiela
Prag­nie­nie utopii > Bar­tosz Ciem­ni­ak

Meandry metafory
#2. Arys­tote­le­sows­ka podróż ku metaforze > Marek Het­mańs­ki

Gdzie na stu­dia filo­zoficzne? Dodatek mat­u­ral­ny 2020

Filo­zofia w szkole
Tożsamość – skąd wiem, że ja to ja? Sce­nar­iusz lekcji filo­zofii dla uczniów szkół pod­sta­wowych > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Filo­zofia w filmie
Marzenia w cza­sach zarazy doskon­ałoś­ci > Artur Szut­ta

Z pół­ki filo­zo­fa…
O co chodzi w filo­zofii? > Piotr Bił­go­ra­js­ki
Kląć jak szewc i rzu­cać mięsem – po co nam przek­leńst­wa? > Albert Łukasik

Dodatek spec­jal­ny. 2020 rok­iem Romana Ingar­de­na
Ogród Ingar­de­na > Jacek Woj­tysi­ak
Ingar­den i kry­ty­ka Husser­la z punk­tu widzenia real­iz­mu > Rob Luzecky
Świado­mość > Robert Poc­zobut
Ingar­den o ontologii egzys­tenc­jal­nej > Peter Simons
Teo­ria idei > Paweł Rojek
Trafić z for­mą… > Marek Piwowar­czyk
Prob­lematy­ka cza­su w filo­zofii Romana Ingar­de­na > Fil­ip Kobiela
Wokół teorii dzieła lit­er­ack­iego Romana Witol­da Ingar­de­na > Bea­ta Gar­lej
Este­ty­ka Romana Ingar­de­na > Char­lene Els­by
Dzieło muzy­czne w este­tyce Romana Ingar­de­na > Mał­gorza­ta A. Szyszkows­ka
Roman Ingar­den – biografia > Rafał Lewandows­ki
O dyskusji owoc­nej słów kil­ka > Roman Ingar­den
Ety­ka Romana Ingar­de­na > Piotr Duch­lińs­ki
Antropolo­gia filo­zoficz­na Ingar­de­na > Maciej Smo­lak
Pon­ad cza­sem. Wywiad z Romanem Ingar­den­em > Jacek Woj­tysi­ak
Roman Ingar­den. Filo­zof i fotograf w Muzeum Sztu­ki Współczes­nej w Krakowie MOCAK

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


 

Drodzy Czytel­ni­cy,

prob­lematy­ka utopii od daw­na spędza ludzkoś­ci sen z powiek. Wyda­je się, że jest tak przy­na­jm­niej z dwóch powodów. Po pier­wsze, każdy ze znanych ludzkoś­ci sys­temów poli­ty­cznych ma swo­je ograniczenia i chy­ba nie ma na świecie niko­go, kto by na serio w to wąt­pił. Odręb­ną kwest­ią pozosta­je jed­nak pytanie, jak wyglą­da hier­ar­chia sys­temów poli­ty­cznych i który z nich ma najm­niej wad. Po drugie, ludzie posługu­ją się ideą postępu, która zakła­da, że stan fak­ty­czny może z cza­sem ulec polep­sze­niu. Każdą z poszczegól­nych kon­cepcji ide­al­nego ustro­ju moż­na trak­tować jak swoistą instrukcję obsłu­gi, którą prędzej czy później ktoś będzie próbował wprowadz­ić w życie.

Naj­ciekawsze jest jed­nak to, że tę kwest­ię, należącą prze­cież do filo­zofii poli­ty­ki, może­my odnieść do dwóch słyn­nych filo­zoficznych wysp. Z jed­nej strony mamy więc Tomasza Morusa, który kusi nas opisem Utopii i jej dzi­wacznego społecznego rusz­towa­nia, a z drugiej Gau­nilona, adw­er­sarza Anzel­ma z Can­ter­bury, wyśmiewa­jącego możli­wość odnalezienia doskon­ałej wyspy.

Czy zatem utopie da się zre­al­i­zować? Z odpowiedz­ią na to pytanie zmierzyli się nasi autorzy, roz­pa­tru­jąc prob­lematykę utopii z różnych per­spek­tyw. Pro­ponu­je­my Wam więc m.in. przegląd bardziej i mniej znanych lit­er­ac­kich utopii, tekst o wyobraźni, filo­zoficzną recen­zję książ­ki oraz fil­mu, a także kole­jny frag­ment z klasy­ka i sce­nar­iusz lekcji.

To jed­nak nie wszys­tko, co przy­go­towal­iśmy w ramach tego numeru. Osob­ną pozy­cję stanowi dodatek poświę­cony filo­zofii Romana Ingar­de­na. Wprawdzie hym­ny pochwalne wygłaszane na cześć wiel­kich i nieobec­nych zazwyczaj mają w sobie coś fałszy­wego, a z tyłu głowy kry­je się myśl, że fakt, iż uważamy kogoś za wybit­nego filo­zo­fa, jest w głównej mierze sprawą przy­pad­ku, a nie niepow­tarzal­nego tal­en­tu intelek­tu­al­nego. Na szczęś­cie zdarza­ją się wyjąt­ki i niekiedy pewnym osobom może­my przyp­isać nieu­dawaną, a więc aut­en­ty­czną wielkość. Stwierdze­nie, że moż­na ją trafnie rozpoz­nać w postaci Ingar­de­na, nie wyda­je się obar­c­zone wielkim ryzykiem błę­du.

W filo­zofii zawsze jed­nak powin­niśmy liczyć się z fak­tem, że argu­men­ty z powszech­nej zgody rzad­ko kiedy są kon­kluzy­wne. Jeśli tak, to jedynym sposobem na wykazanie, że Ingar­den nie tylko był, ale nadal jest aut­en­ty­cznie wielkim myśli­cielem, jest przy­bliże­nie nie tylko wyników jego włas­nych badań, ale i metody, którą sam kon­sek­went­nie stosował. Temu zamierze­niu poświę­camy nasz okolicznoś­ciowy „Ingar­de­nows­ki” dodatek, uzna­jąc, że wyrazem właś­ci­wie rozu­mi­anego sza­cunku wobec filo­zo­fa nie jest mul­ti­p­likowanie pochwał i super­latyw, ale kry­ty­czny namysł.

Za prezen­tację wybranych wątków twór­c­zoś­ci Ingar­de­na odpowiada­ją zarówno polscy, jak i zagraniczni autorzy, omaw­ia­ją­cy ontologię, epis­te­mologię, este­tykę oraz antropologię i etykę Ingar­de­na. Przyjęliśmy bowiem założe­nie, że tylko zderze­nie dwóch per­spek­tywach oce­ny: wewnętrznej i zewnętrznej, może w wiary­god­ny sposób pokazać skalę filo­zoficznego przed­sięwz­ię­cia, które real­i­zował autor Książecz­ki o człowieku. Werdykt wyła­ni­a­ją­cy się z zebranych w dodatku tek­stów jest bezs­porny: gdy­by Roman Witold Ingar­den nie ist­ni­ał, to należało­by go wymyślić.

Redakc­ja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.



Down­load (PDF, 20.81MB)

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • Nr ok; dziś otacza­ją nas (i żyje­my w samych) utopie:
    Vide: wol­ność, równość, braterst­wo, socyal­izm, demor­ac­ja, par­la­men­taryzm, prawo/sprawiedliwość, oby­wa­tel­skość, sojusz, ludowe, wol­ność, włas­ność, miłość Boga i bliźniego, Deka­log, zasady, wartoś­ci, Ojcowie Koś­cioła W/Z, filo­zofia, antyk, Arys­tote­les, Sokrates, Cio­ran, Spen­gler, Gas­set, Witkiewicz, Różewicz, JKM, SM, RAZ, JM Bocheńs­ki, B. Wol­niewicz, NCz!, nor­mal­ność… and more more…

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy