Artykuł Filozofia w szkole Scenariusze lekcji

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Człowiek – istota społeczna – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2019 nr 6 (30), s. 47. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Cele

Ucznio­wie uczą się zasad współ­pra­cy i pra­cy zbiorowej
Ucznio­wie umie­ją wska­zać moc­ne i sła­be stro­ny pra­cy grupy
Ucznio­wie dostrze­ga­ją, że współ­pra­ca przy­no­si lep­sze efek­ty niż indywidualizm
Ucznio­wie roz­róż­nia­ją wspól­­ne dzia­ła­nie od śle­pe­go podporządkowania

Metody i formy pracy

Opo­wia­da­nie
Dyskusja
Eks­pe­ry­ment myślowy

Przebieg lekcji

Ćwiczenie

Robi­my prze­strzeń w kla­sie, odsu­wa­jąc ław­ki pod ścia­nę. Ucznio­wie zaj­mu­ją dowol­ne miej­sce w pomieszczeniu.
Nauczy­ciel zapo­wia­da, że zaraz poda hasło, a dzie­ci mają natych­miast stwo­rzyć gru­pę odtwa­rza­ją­cą poda­ny przed­miot, np:

  • sieć na ryby
  • łódź
  • samo­lot.

Następ­nie pre­zen­tu­je­my opo­wia­da­nie jako bodziec do roz­po­czę­cia dyskusji:

Mądra przepiórka

W lesie, w któ­rym miesz­ka­ły prze­piór­ki, poja­wił się myśli­wy i wie­le z nich zaczę­ło ginąć. Wte­dy pew­na mądra prze­piór­ka zawo­ła­ła wszyst­kie inne i rze­kła: „Myśli­wy wzy­wa nas za pomo­cą gwizd­ka, któ­ry naśla­du­je głos naszych bra­ci i sióstr. Nie podą­żaj­cie za nim. Jeśli mimo ostrze­że­nia dacie się oszu­kać, spad­nie na was wiel­ka sieć i przy­gnie­cie cię­ża­rem do zie­mi. Nie wpa­daj­cie jed­nak w pani­kę, wystaw­cie szyb­ko głów­ki przez oka sie­ci i machaj­cie jed­no­cze­śnie skrzy­deł­ka­mi ile sił. Wte­dy sieć się unie­sie, a wy zacze­pi­cie ją o jakieś drze­wo, wypad­nie­cie z sie­ci i będzie­cie wolne”.

Tak też robi­ły i myśli­wy musiał obejść się bez zdo­by­czy. Potem czę­sto jesz­cze dawa­ły się schwy­tać spryt­ne­mu myśli­we­mu, ale dzię­ki radom mądrej prze­piór­ki za każ­dym razem uwal­nia­ły się z sie­ci. Myśli­wy w koń­cu zro­zu­miał, że prze­piór­ki współ­pra­cu­ją i dla­te­go z nim wygry­wa­ją. Wie­dział jed­nak, że zbyt dłu­go nie potrwa ta zgo­da mię­dzy nimi, a że był czło­wie­kiem cier­pli­wym, posta­no­wił zaczekać.

Mądra prze­piór­ka to prze­wi­dzia­ła i popro­si­ła sta­do, by prze­nio­sło się w głąb lasu, dalej uczyć się współ­pra­cy. Nie­któ­re pta­ki jej odmó­wi­ły, twier­dząc, że już potra­fią świet­nie współ­pra­co­wać, i tyl­ko część gru­py podą­ży­ła za mądrą przepiórką.

Wkrót­ce prze­piór­ki, któ­re pozo­sta­ły, znów dały się schwy­tać w sieć. Wte­dy jed­na krzyknęła:
– Gdy doli­czę do trzech, to zaczy­na­my machać skrzydełkami.

Dru­ga na to:
– A dla­cze­go ty masz liczyć? To ja powin­nam dać sygnał do macha­nia, bo jestem silniejsza.

Na to ode­zwa­ła się trzecia:
– A nie bo ja, bo jestem najmądrzejsza.
– Nie, nie – woła­ła pierw­sza – machaj­cie teraz skrzy­dła­mi, bo gro­zi nam niebezpieczeństwo.
– Część tak zro­bi­ła, a resz­ta nie, więc sieć się nie unio­sła. W koń­cu były wyczerpane.

Gdy tak się kłó­ci­ły, nad­szedł myśli­wy i dal­szy ich los był nie do pozazdroszczenia.

Pytania do dyskusji

Czy zna­cie podob­ne sytu­acje u ludzi? Podaj­cie przykłady.
Czy zawsze ktoś musi rządzić?
Dla­cze­go nie lubi­my się podporządkowywać?
Kie­dy słu­cha­nie lide­rów jest słusz­ne, a kie­dy nale­ży się przeciwstawić?
Na czym pole­ga współ­pra­ca i czym się róż­ni od dba­nia tyl­ko o swój interes?
Czy moż­na sku­tecz­nie dzia­łać w pojedynkę?
Na ile to, że ludzie pra­cu­ją razem, wpły­wa na szyb­kość postę­pu np. nauki i technologii?
Czy moż­na żyć w cał­ko­wi­tej izo­la­cji i nicze­go od niko­go nie potrzebować?

Eksperyment myślowy

W sku­tek inwa­zji obcych wszyst­kie mózgi ludz­kie zosta­ją prze­łą­czo­ne na tryb gadzi: nie mają już ludz­kiej potrze­by współ­dzia­ła­nia i two­rze­nia rela­cji. Każ­da isto­ta ludz­ka myśli tyl­ko o zacho­wa­niu wła­sne­go życia, nic inne­go jej nie obcho­dzi. Jak by wyglą­dał taki świat bez rela­cji inter­per­so­nal­nych? Czy obcym uda­ło­by się w ten spo­sób znisz­czyć ludz­ką cywilizację?


PDF sce­na­riu­sza do pobrania


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – Absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

 

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • Cie­ka­we, co by na to powie­dział sam wiel­ki Arystoteles?!
    I ta “filo­zo­fia teo­re­tycz­na”?! ki czort?! “życie teo­re­tycz­ne”, “myśle­nie teo­re­tycz­ne”, “nauka teoretyczna”?!
    Nie mówiąc już o tań­cu współ­cze­snym… H. Tomaszewski/Breslau?! extremalne!
    Cha cha
    Pozdrawiam!
    PK

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy