Artykuł Filozofia dla dzieci

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Myśl logicznie, dzieciaku!

W podstawowej edukacji dzieci nie może zabraknąć kształcenia umiejętności logicznego myślenia. Sprawność ta ułatwia komunikację między ludźmi i rozwiązywanie różnych życiowych problemów. Z drugiej strony brak nabytej kultury logicznej daje zatrważające efekty w świecie dorosłych. Matthew Lipman, twórca filozofii dla dzieci (P4C), zdawał sobie z tego sprawę, dlatego logika weszła do jego kanonu filozoficznej edukacji najmłodszych.

Najnowszy numer: Meandry percepcji

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Nume­ry dru­ko­wa­ne moż­na zamó­wić onli­ne > tutaj. Pre­nu­me­ra­tę na rok 2017 moż­na zamó­wić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 28 kwietnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobro­wol­nie WESPRZEĆ naszą ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą, klik­nij „TUTAJ”.

Tek­st uka­zał się w „Filo­zo­fuj” 2016 nr 5 (11), s. 46–47. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Po co dzieciom logika?

Logi­ka w ogól­nym zna­cze­niu to sztu­ka rozu­mo­wa­nia i odróż­nia­nia praw­dy od fał­szu. W prak­ty­ce umoż­li­wia to for­mu­ło­wa­nie argu­men­tów, pro­wa­dze­nie wywo­du, a osta­tecz­nie wycią­gnię­cie sen­sow­ny­ch wnio­sków. Uzna­nie przez M. Lip­ma­na logi­ki za fun­da­ment edu­ka­cji filo­zo­ficz­nej dzie­ci roz­wie­wa więc wąt­pli­wo­ści, czy filo­zo­ficz­ne dys­ku­sje z dzieć­mi to buja­nie w obło­ka­ch, gdzie nie obo­wią­zu­ją żad­ne regu­ły. Twór­ca P4C uwa­żał, że dzie­ci są zdol­ne do abs­trak­cyj­ne­go myśle­nia i ele­men­ty logi­ki nale­ży wpro­wa­dzać do edu­ka­cji od naj­młod­szy­ch lat.

Dzie­ci są natu­ral­nie wyczu­lo­ne na kłam­stwo i brak sen­su w wypo­wie­dzia­ch, więc tym chęt­niej uczą się przy­stęp­ny­ch reguł logicz­ny­ch i potem bez­wied­nie wyko­rzy­stu­ją je w prak­ty­ce. Naj­więk­sza moc logi­ki ujaw­nia się przede wszyst­kim poprzez język. Umie­jęt­no­ść logicz­ne­go myśle­nia spra­wia, że dziec­ko może spraw­dzić i upo­rząd­ko­wać wła­sny tok rozu­mo­wa­nia, wycią­gnąć wnio­ski i je uza­sad­nić. Dodat­ko­wą war­to­ścią jest doko­ny­wa­nie tego przez dzie­ci w gru­pa­ch, bo uczy współ­pra­cy przy roz­wią­zy­wa­niu pro­ble­mów. Zapo­zna­jąc dzie­ci z regu­ła­mi logi­ki, daje­my im też potęż­ną broń prze­ciw mani­pu­la­cjom psy­cho­lo­gicz­nym i języ­ko­wym. Chro­ni to też przed ule­ga­niem ste­reo­ty­pom i uprze­dze­niom.

Logika w praktyce

Nie­trud­no wyka­zać nie­zbęd­no­ść logi­ki w prze­strze­ni publicz­nej. M. Lip­man był roz­cza­ro­wa­ny bra­kiem umie­jęt­no­ści logicz­ne­go myśle­nia wśród swo­ich stu­den­tów, co przy­czy­ni­ło się do powsta­nia P4C. Logicz­ny defi­cyt towa­rzy­szy póź­niej rozu­mo­wa­niu poli­ty­ków, dzien­ni­ka­rzy czy pra­cow­ni­ków dydak­tycz­ny­ch, czy­li osób mają­cy­ch duży wpływ na inny­ch. Ponad­to umie­jęt­no­ść ana­li­tycz­ne­go myśle­nia i wnio­sko­wa­nia jest nie­zbęd­na np. w eko­no­mii, nauka­ch przy­rod­ni­czy­ch, prak­ty­ce praw­ni­czej czy medial­nej. Rów­nież w życiu pry­wat­nym ludziom, któ­rzy naby­li bie­gło­ść w logicz­nym myśle­niu, żyje się lepiej, bo sku­tecz­nej potra­fią prze­wi­dzieć kon­se­kwen­cje swo­ich decy­zji i mniej cza­su tra­cą na poszu­ki­wa­nie opty­mal­ny­ch roz­wią­zań codzien­ny­ch pro­ble­mów.

Logika jest zabawna

Naucza­nie dzie­ci logi­ki według pro­gra­mu P4C odby­wa się w nie­aka­de­mic­ki spo­sób, w for­mie zaba­wy. Naj­czę­ściej wyko­rzy­stu­je się opo­wia­da­nia dydak­tycz­ne, któ­re dzie­ci ana­li­zu­ją i poprzez któ­re w lek­kiej for­mie chwy­ta­ją regu­ły logicz­ne. Lip­man opra­co­wał wła­sny zbiór opo­wia­dań do nauki logi­ki, nie­mniej nie bra­ku­je na pol­skim ryn­ku inny­ch, mniej meto­dycz­ny­ch pozy­cji z inte­re­su­ją­cą fabu­łą. War­to wymie­nić choć­by cykl opo­wia­dań o Hodży Nasred­di­nie, gdzie tytu­ło­wy boha­ter, m.in dzię­ki logi­ce, roz­wią­zu­je pro­ble­my ubo­gi­ch i sła­by­ch, kpiąc przy oka­zji z moż­ny­ch. Nie do prze­ce­nie­nia jest też cykl ksią­żek Ray­mon­da Smul­ly­ana, uwa­ża­ne­go za naj­za­baw­niej­sze­go logi­ka na świe­cie. Swo­je nie­zwy­kłe zagad­ki logicz­ne umie­ścił m.in. w fan­ta­stycz­nym świe­cie wysp i pała­ców, peł­nym nie­tu­zin­ko­wy­ch miesz­kań­ców.

Poza szkol­ną edu­ka­cją rów­nież w warun­ka­ch domo­wy­ch moż­na wpla­tać w zaba­wę wąt­ki logicz­ne: roz­mo­wy z dziec­kiem, pod­su­wa­nie mu papie­ro­wy­ch labi­ryn­tów, gra w sza­chy, roz­wią­zy­wa­nie zaga­dek logicz­ny­ch lub zaba­wa w śledz­two w sty­lu Sher­loc­ka Hol­me­sa to tyl­ko kil­ka pro­po­zy­cji. Wiel­ką atrak­cją dla dzie­ci może być też wizy­ta w tzw. esca­pe room, czy­li poko­ju zaga­dek, gdzie trze­ba popi­sać się bie­gło­ścią w deduk­cji, żeby móc z nie­go wyj­ść.


Dorota-monkiewicz-cybulska-fotoDoro­ta Mon­kie­wi­cz-Cybul­ska – Absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­ny­ch chwi­la­ch inten­syw­nie upra­wia.

Tek­st jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samy­ch warun­ka­ch 3.0 Pol­skaW peł­nej wer­sji gra­ficz­nej moż­na go prze­czy­tać > tutaj.

< Powrót do spi­su tre­ści nume­ru.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Reklama

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chce­sz wes­przeć tę ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą (1 zł, 2 zł lub inną), przej­dź do zakład­ki WSPARCIE na naszej stro­nie, kli­ka­jąc poniż­szy link. Klik: Chcę wes­przeć „Filo­zo­fuj!”

Polecamy