Artykuł Filozofia dla dzieci Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Piękno w życiu człowieka – scenariusz lekcji dla klas IVVIII szkoły podstawowej

Najnowszy numer: Oblicza sprawiedliwości

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 1 czerwca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2018 nr 1 (19), s. 48–49. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku  PDF.


Cele

Uczniowie poz­na­ją pod­sta­wowe poglądy filo­zoficzne doty­czące ist­nienia pięk­na.
Uczniowie potrafią zająć własne stanowisko w kwestii pięk­na jako idei nieza­leżnej od pod­mio­tu lub jako stanu umysłu oso­by, która pię­kno odbiera.
Uczniowie dostrze­ga­ją związek między oceną czegoś jako piękne a poziomem wrażli­woś­ci i dojrza­łoś­ci oce­ni­a­jącego.
Uczniowie rozu­mieją, że pię­kno jest ważną wartoś­cią w życiu człowieka.
Uczniowie wiedzą, jak rozwi­jać wrażli­wość na otacza­jące ich walo­ry este­ty­czne.
Uczniowie potrafią odnaleźć aspek­ty pięk­na w sytu­ac­jach nieoczy­wistych, np. w staroś­ci, choro­bie.
Uczniowie dostrze­ga­ją związek między pięknem a prawdą.

Materiały

Baj­ka Nat­u­ral­nie, nat­u­ral­nie ze zbioru Bajek filo­zoficznych Michela Pique­mala

Metody i formy pracy

Czy­tanie tek­stu
Wgląd (intro­spekc­ja)
Inter­pre­tac­ja cytatu filo­zoficznego
Dyskus­ja

Przebieg lekcji

Jako mate­ri­ał bazowy przed­staw­iamy bajkę o dwóch turys­tach, którzy zwiedza­li miasteczko wysoko w górach. W połowie dro­gi do tej miejs­cowoś­ci mieszkał starzec. Pier­wszy turys­ta, schodząc z gór, wstąpił do niego na herbatę i rozczarowany powiedzi­ał, że miasteczko to nic ciekawego, bo chaty są z gliny, dzieci bie­ga­ją na bosa­ka, wszędzie pełno kurzu, kobi­ety piorą w rzece w zim­nej wodzie, a po uli­cy chodzą krowy i kury. Starzec odpowiedzi­ał – nat­u­ral­nie, nat­u­ral­nie. Po jakimś cza­sie do starusz­ka wstąpił dru­gi turys­ta, zach­wycony miasteczkiem. Powiedzi­ał, że mieści­na to wspani­ałe miejsce, bo chaty są z gliny, dzieci bie­ga­ją na bosa­ka i baw­ią się w piasku, kobi­ety tak pięknie wyglą­da­ją, piorąc w rzece, a po uli­cy chodzą krowy i kury. Starzec odpowiedzi­ał – nat­u­ral­nie, nat­u­ral­nie. Wnuczek przysłuchi­wał się zdzi­wiony iden­ty­cznej reakcji dzi­ad­ka na obie opinie turys­tów. Wtedy ten mu wyjaśnił, że każdy patrzy na świat przez pryz­mat tego, co ma w ser­cu.
(Wer­s­ja skró­cona, moż­na posłużyć się tek­stem ory­gi­nal­nym lub samemu wzbo­gacić for­mę).

Przykładowe pytania do tekstu

Pytamy uczniów, czy spotkali się z taką sytu­acją, gdy ta sama rzecz kogoś zach­wyciła, a dla innego była brzy­d­ka lub obo­jęt­na?
Z czego wyni­ka różni­ca w oce­nie wios­ki przez turys­tów?
Co oznacza wyjaśnie­nie star­ca, że każdy patrzy na świat przez pryz­mat tego, co ma w ser­cu?

Ćwiczenie

Prosimy uczniów, by przy­pom­nieli sobie, co było dla nich piękne, kiedy byli mali. Może było to np. szkiełko, muszel­ka, zabawka, baj­ka czy coś innego, co dziś by już ich nie zach­wyciło.
Pytamy uczniów, co obec­nie jest dla nich najpiękniejsze?
Co dorośli uzna­ją za piękne?
Dlaczego dzieci zach­wyca­ją się dro­bi­azga­mi, a dorośli częs­to już nie?
Następ­nie zapisu­je­my na tabl­i­cy cytat z pism Davi­da Hume’a:

Pię­kno nie jest właś­ci­woś­cią przed­miotów samych przez się; ist­nieje jedynie w umyśle, który je oglą­da, a każdy umysł dostrze­ga inne pię­kno. Niek­tórzy nawet widzą brzy­dotę tam, gdzie inni widzą pię­kno.

Wspól­nie z ucz­ni­a­mi inter­pre­tu­je­my cytat i szukamy przykładów dostrze­ga­nia pięk­na tam, gdzie inni widzą brzy­dotę (np. przez pryz­mat miłoś­ci).

Przykłady

Stary, niedołężny pies, na którego patrzy jego właś­ci­ciel.
Pomarszc­zona bab­cia, która piecze dla nas pier­nicz­ki i opowia­da piękne baj­ki.
Upośled­zone dziecko, na które patrzą kocha­ją­cy rodz­ice.
Dla ułatwienia moż­na zaprezen­tować galer­ię zdjęć dzieci z zespołem Dow­na w sesji ukazu­ją­cych ich wdz­ięk: https://parenting.pl/niezwykla-sesja-dzieci-z-zespolem-downa.

Następ­nie inicju­je­my dyskusję.

Przykładowe pytania

Czy pię­kno ist­nieje nieza­leżnie, czy tylko w umyśle odbier­a­jącego?
Czy gdy­by nie było ludzi, to czy pię­kno by ist­ni­ało?
Czy zwierzę­ta postrze­ga­ją pię­kno?
Czy pię­kno może ist­nieć bez brzy­do­ty?
Czy pię­kno jest potrzeb­ne człowiekowi?
Jak piękne otocze­nie wpły­wa na człowieka, a jak brzy­d­kie?
Czy oso­ba peł­na gniewu dostrzeże pię­kno ogro­du, do którego wejdzie?
Czy pię­kno jest potrzeb­ne w życiu?
Dlaczego coś nazy­wamy pięknym?
Skąd wiemy, że coś jest piękne?
Czy ist­nieje rzecz pięk­na dla wszys­t­kich?
Czy tylko zmysła­mi odczuwamy pię­kno?
Czy człowiek z pięknym ciałem postępu­ją­cy niegodzi­wie nadal budzi nasz zach­wyt?
Czy człowiek zach­wyca­ją­cy się dzieła­mi sztu­ki, a będą­cy ślepym na cier­pi­e­nie ludzi i zwierząt naprawdę jest wrażli­wy na pię­kno?
Czy pię­kno ma coś wspól­nego z zachowaniem dobrym moral­nie?
Czy z zasady to, co piękne, jest dobre, a to, co brzy­d­kie, jest złe?
Czy moż­na pięknie umrzeć lub chorować?

PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Ilus­trac­ja: Bashka­tov

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Wesprzyj nasz projekt

Polecamy