Ogłoszenia

XXXI edycja Olimpiady Filozoficznej – tematy prac pisemnych etapu szkolnego

Znamy tematy prac pisemnych etapu szkolnego XXXI edycji Olimpiady Filozoficznej! Jedenaście tematów czeka na miłośników mądrości, którzy do 30 listopada 2018 powinni przedstawić prace pisemne. Nasz magazyn – jak co roku – patronuje Olimpiadzie i wspiera Olimpijczyków.

[Aktu­al­iza­c­ja: 20 listopa­da 2018]

Wybierz i opracuj w formie pisem­nej jeden z podanych niżej tem­atów, a następ­nie złóż prace dyrek­torowi szkoły, opiekunowi lub sekre­tar­zowi właś­ci­wego Komite­tu Okrę­gowego Olimpiady do dnia 30 listopa­da 2018 r.

Zain­tere­sowanych wzię­ciem udzi­ału w OF zachę­camy do lek­tu­ry naszego mag­a­zynu (wszys­tkie wyda­nia są dostęp­ne > tutaj), w szczegól­noś­ci tym, którzy wybiorą tem­at 3., pole­camy numer Meandry per­cepcji, tym, którzy wybiorą tem­at 4., pole­camy numer Esenc­ja pięk­na, zaś dla tych, który są zain­tere­sowani tem­atem 2., pole­camy numer Kim jest oso­ba?, tym, którzy wybiorą tem­at 9., pomoc­ny może okazać się numer Jak dzi­ała język?


Tematy prac pisemnych etapu szkolnego

  1. Na czym pole­ga poli­ty­ka pamię­ci? Czy jest to rekon­strukc­ja przeszłoś­ci, jej kon­strukc­ja czy też wiz­ja przyszłoś­ci? Pode­jmij prob­lem, odwołu­jąc się do znanych Ci kon­cepcji filo­zoficznych.

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Agniesz­ka Nogal

  1. Oso­ba: rzeczy­wis­tość, metafo­ra czy miraż? Filo­zoficzne uję­cie oso­by i znacze­nie tej kat­e­gorii dla nau­ki o człowieku oraz życia społecznego.

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Jan Krokos

  1. Postrzeże­nie zmysłowe w per­spek­ty­wie filo­zofii współczes­nej: odbi­cie rzeczy­wis­toś­ci – rekon­strukc­ja – wielkie oszust­wo?

Opiekun naukowy: dr Katarzy­na Kuś

  1. Czy sztu­ka jest demokraty­cz­na? Rozważa­nia o roli sztu­ki i este­ty­ki w ksz­tał­towa­niu się postaw poli­ty­cznych.

Opiekun naukowy: dr hab. Mateusz Sal­wa

  1. O znacze­niu filo­zofii jako ter­apii społecznej. Szanse i zagroże­nia takiego jej trak­towa­nia.

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Tomasz Wiśniews­ki

  1. Współczesne znacze­nie filo­zofii błaz­na. Rozwiń tem­at w naw­iąza­niu do twór­c­zoś­ci Lesz­ka Kołakowskiego.

[Prace pode­j­mu­jące to zagad­nie­nie biorą udzi­ał w konkur­sie Lesz­ka Kołakowskiego.]

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Bar­bara Markiewicz

  1. Czy filo­zofia potrze­bu­je logi­ki? Roz­pa­trz prob­lem zalet i ograniczeń metod log­icznych w filo­zofii.

Opiekun naukowy: dr hab. Tomasz Puczyłows­ki

  1. Ety­ka a płeć. Rozważ prob­lem ety­cznego wymi­aru płci w odniesie­niu do znanych ci kon­cepcji filo­zoficznych.

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Anna Mal­i­tows­ka

  1. Filo­zo­fowanie w języku pol­skim – wyzwanie, szansa czy przeszko­da?

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Marcin Zdren­ka

  1. Co to znaczy poz­nać samego siebie? Rozwiń prob­lem korzys­ta­jąc z przykładów z zakre­su filo­zofii starożyt­nej i śred­niowiecznej.

Opiekun naukowy: Krysty­na Krauze-Bła­chow­icz

  1. Czy moż­na być dzisi­aj ide­al­istą? Rozważ prob­lem sporu realizm–antyrealizm w świ­etle wybranych kon­cepcji filo­zoficznych.

Opiekun naukowy: prof. dr hab. Sebas­t­ian Kołodziejczyk


Sug­estie bib­li­ograficzne

Ad. 1 J. Le Goff , His­to­ria i pamięć, Warsza­wa 2007; W. Ben­jamin, Anioł his­torii: ese­je, szkice, frag­men­ty, Poz­nań 1996; P. Ricoeur, Pamięć, his­to­ria, zapom­nie­nie, Kraków 2006; F. Furet, Prawdzi­wy koniec rewolucji fran­cuskiej, Warsza­wa 1994; H. Berg­son,Pamięć i życie, Warsza­wa 1988; F. Niet­zsche, O pożytkach i szkodli­woś­ci his­torii dla życia [w:] Niew­czesne rozważa­nia, różne wyda­nia.

Ad. 2 J. Bre­mer, Oso­ba – fikc­ja czy rzeczy­wis­tość? Tożsamość i jed­ność Ja w świ­etle badań neu­ro­log­icznych, Kraków 2008; M. Gogacz, Wokół prob­le­mu oso­by, Warsza­wa 1974; E. Mounier, Co to jest per­son­al­izm? Oraz wybór innych prac, Warsza­wa 1960; R. Spae­mann, Oso­by. O różni­cy między czymś a kimś, Warsza­wa 2001; P. Straw­son, Oso­by, [w:] J. Gór­nic­ka-Kali­nows­ka (red.), Filo­zofia pod­mio­tu. Frag­men­ty filo­zofii anal­i­ty­cznej, t. 8, Warsza­wa 2001, 13–40; Ch. Tay­lor, Poję­cie oso­by, [w:] J. Gór­nic­ka-Kali­nows­ka (red.), Filo­zofia pod­mio­tu. Frag­men­ty filo­zofii anal­i­ty­cznej, t. 8, Warsza­wa 2001, 401–420; K. Woj­tyła, Oso­ba i czyn oraz inne stu­dia antropo­log­iczne, Lublin 2000.

Ad. 3 B. Chwedeńczuk (red.), Filo­zofia per­cepcji, Warsza­wa 1995 (tek­sty do wyboru zgod­nie z zain­tere­sowa­ni­a­mi uczest­ników); D. Den­nett, Pre­ludi­um: Jak możli­we są halucy­nac­je? [w:] tenże, Świado­mość, Coper­ni­cus Cen­ter Press 2016; D. G. Dotov, L. Nie & de M. M. Wit, Zrozu­mieć afor­danc­je: przegląd badań nad główną tezą Jame­sa J. Gib­sona, Avant 3(2) 2012, 282–295, http://avant.edu.pl/wp-content/uploads/DDLNMW-Zrozumiec-afordancje.pdf; F. Dretske, Reprezen­ta­cyjny charak­ter doświad­czenia zmysłowego [w:] Nat­u­ral­i­zowanie umysłu, Warsza­wa, 19–51; S. Gal­lagher, D. Zahavi, Fenom­e­no­log­iczny umysł, Warsza­wa 2015, 129–159; J. Locke, Rozważa­nia doty­czące rozu­mu ludzkiego, T1, Ks. 2, rozdz I–XII, dowolne wydanie; B. Rus­sell, Wiedza a rzeczy­wis­tość [w:] tegoż, Prob­le­my filo­zofii, Warsza­wa 1995, 10–19.

Ad. 4 C. Bish­op, Sztuczne piekła. Sztu­ka par­ty­cy­pa­cyj­na i poli­ty­ka wid­owni, przeł. J. Staniszews­ki, Warsza­wa 2015; N. Bour­ri­aud, Este­ty­ka rela­cyj­na, przeł. Ł. Białkows­ki, Kraków 2012; C. Levine, Od prowokacji do demokracji, czyli o tym, dlaczego potrzeb­na jest nam sztu­ka, przeł. A. Górny, Warsza­wa 2013; K. Sienkiewicz, Zatańczą ci, co drżeli. Pol­s­ka sztu­ka kry­ty­cz­na, Kraków 2014; K. Wod­iczko, Socjoeste­ty­ka, Warsza­wa 2015; Ch. Mouffe, Ago­nisty­czne przestrze­nie pub­liczne i poli­ty­ka demokraty­cz­na(http://recyklingidei.pl/mouffe-agonistyczne-przestrzenie-publiczne-politykademokratyczna); R. Scru­ton, Kul­tura jest waż­na. Wiara i uczu­cie w osac­zonym świecie, przeł. T. Bieroń, Poz­nań 2010; D. Kus­pit, Koniec sztu­ki, przeł. J. Borows­ki, Gdańsk 2006; A. Tur­ows­ki, Między sztuką a komuną. Tek­sty awan­gardy rosyjskiej 1910–1932, Kraków 1998; J. Ranciere, Dzie­le­nie postrze­gal­nego, Kraków 2007.

Ad. 5 Św. Augustyn, Wyz­na­nia, różne wyda­nia; E. Fromm, Mieć czy być?, różne wyda­nia; H. Mar­cuse, Eros i cywiliza­c­ja, różne wyda­nia; Marek Aure­liusz, Rozmyśla­nia, różne wyda­nia; L. Wittgen­stein, Docieka­nia filo­zoficzne, Warsza­wa 2012.

Ad. 6 L. Kołakows­ki, Kapłan i błazen (Rozważa­nia o teo­log­icznym dziedz­ictwie współczes­nego myśle­nia), [w:] Pochwała niekon­sek­wencji. Pis­ma rozpros­zone sprzed roku 1968, tom II, różne wyda­nia; L. Kołakows­ki, Tros­ka o Boga w pozornie bezbożnej epoce, [w:] Czy Pan Bóg jest szczęśli­wy i inne pyta­nia, Kraków 2009; L. Kołakows­ki, Zawód dia­bła jest mi bliższy, Wywiad [w:] Respub­li­ka Nowa 2018; M. Polak, Kapłan, błazen i wojown­ik – trzy wcie­le­nia filo­zo­fa, „Znak” luty 2010, nr 657; Moni­ka Szna­j­der­man, Błazen. Mas­ki i metafory, Kraków 2014.

Ad.7 J. Łukasiewicz, O zasadzie sprzecznoś­ci u Arys­tote­le­sa, Warsza­wa 1987; A. Tars­ki, Seman­ty­cz­na kon­cepc­ja prawdy i pod­stawy seman­ty­ki, [w]: tenże, Pis­ma log­iczno-filo­zoficzne t1 Praw­da, Warsza­wa 1995; K. Ajdukiewicz, Język i poz­nanie, w szczegól­noś­ci: Zmi­ana i sprzeczność, Logi­ka a doświad­cze­nie, Paradoksy starożyt­nych, O stosowal­noś­ci czys­tej logi­ki do zagad­nień filo­zoficznych, Prob­lemat tran­scen­den­tal­nego ide­al­iz­mu w sfor­mułowa­niu seman­ty­cznym, Warsza­wa 2006; J. Woleńs­ki, W stronę logi­ki, w szczegól­noś­ci: Racjon­al­izm i pewność wiedzy, Logi­ka scep­ty­cyz­mu, Momen­ty bytowe i modal­ność, Racjon­al­ność jako modal­ność, Pięć dróg Akwin­i­ty, Kraków 1996; J. Woleńs­ki, Epis­te­molo­gia, Warsza­wa 2005; J. Woleńs­ki, Meta­matem­aty­ka a epis­te­molo­gia, Warsza­wa 1993; W. Quine, Filo­zofia logi­ki, Warsza­wa 2002.

Ad. 8 I. Kant, Uza­sad­nie­nie metafizyce moral­noś­ci, różne wyda­nia; C. Gilli­gan, Innym głosem, Warsza­wa 2015; J. But­ler, Uwikłani w płeć, Warsza­wa 2008; Ety­ka nr 45, rok 2012, w tym m.in. rozprawy: M. Śro­da, Czy ety­ka ma płeć?, E. Hyży, Wybrane ety­czno-poli­ty­czne propozy­c­je współczes­nego fem­i­niz­mu glob­al­nego, O. Cielemęc­ka, Od różni­cy do ety­ki różni­cy. Fem­i­nisty­cz­na filo­zofia Luce Iri­garay, dostęp: http://etyka.uw.edu.pl/tag/etyka-452012/; E. Mounier, Dekadenc­ja jed­nos­t­ki: od bohat­era do mieszczan­i­na i Dekadenc­ja chrześ­ci­jańst­wa, [w:] T. Płużańs­ki, Mounier, Warsza­wa 1967, 172–175, 180–182.

Ad. 9 Sebas­t­ian Petrycy z Pilz­na, Przy­dat­ki do ekonomi­ki i poli­ty­ki Arys­tote­le­sowskiej, Przy­dat­ki do ety­ki Arys­tote­le­sowskiej, Warsza­wa 1956, t. 1 i 2; B. Tren­tows­ki, Chowan­na czyli Sys­tem ped­a­gogi­ki nar­o­dowej jako umiejęt­noś­ci wychowa­nia, nau­ki i oświaty, słowem wyk­sz­tałce­nia naszej młodzieży, Wrocław 1970; H. Struve, Słówko o filo­zofii nar­o­dowej pol­skiej,[w:] Ruch Filo­zoficzny 1911 (I) 1; K. Twar­dows­ki, Jeszcze słówko o filo­zofii nar­o­dowej pol­skiej [w:] Ruch Filo­zoficzny 1911 (I) 6; K. Twar­dows­ki, Granice puryz­mu, [w:] Ruch Filo­zoficzny 1913 (III) 8.

Ad. 10 Pla­ton, Obrona Sokrate­sa, różne wyda­nia; Pla­ton, Gor­giasz, różne wyda­nia; M. Fou­cault, Hermeneu­ty­ka pod­mio­tu, Warsza­wa 2012; Sene­ka, Listy moralne do Lucyliusza, różne wyda­nia; św. Augustyn, Wyz­na­nia, różne wyda­nia; Ch. Tay­lor, Źródła pod­miotowoś­ci: nar­o­dziny tożsamoś­ci nowoczes­nej, r. VII „In inte­ri­ore homine”, Warsza­wa 2012; Bernard z Clair­vaux, O rozważa­niu, Kraków 1992.

Ad. 11 K. Ajdukiewicz (1937/2006), Prob­lemat tran­scen­den­tal­nego ide­al­iz­mu w sfor­mułowa­niu seman­ty­cznym, [w:] tenże, Język i poz­nanie, t. I: Wybór pism z lat 1920–1939, Warsza­wa (1960) 2006, 264–277; K. Ajdukiewicz (1953/2006), W spraw­ie artykułu prof. A. Schaf­fa o moich poglą­dach filo­zoficznych, [w:] tenże, Język i poz­nanie, t. IIWybór pism z lat 1945–1963, Warsza­wa (1965) 2006, 155–191; M. Dum­mett (1963/1992), Real­izm, „Prin­cip­ia” 6, s. 5–31; M. Dum­mett (1993/1998), Real­izm i antyre­al­izm, [w:] Filo­zofia bry­tyjs­ka u schyłku XX wieku, pod red. P. Gutowskiego, T. Szub­ki, Lublin 1998, 67–86; M. Dum­mett, Log­icz­na pod­stawa metafizy­ki, Warsza­wa 1998; T. Szub­ka, Nowy ksz­tałt sporu o real­izm, Roczni­ki Filo­zoficzne KUL, Tom XLII, Z. 1, (1994) s. 161–194; T. Szub­ka, Płaszczyzny sporu o real­izm: Kaz­imierz Ajdukiewicz i Michael Dum­mett, Przegląd Filo­zoficzny – Nowa Seria, (2013) nr 4 (88); J. Woleńs­ki, Kry­ty­ka ide­al­iz­mu przez Kaz­imierza Ajdukiewicza, [w:] Sens, praw­da, wartość: Filo­zofia języ­ka i nau­ki w dziełach Kaz­imierza Ajdukiewicza, Witol­da Doroszewskiego, Tadeusza i Janiny Kotar­bińs­kich, Romana Susz­ki, Władysława Tatarkiewicza, pod red. J. Pel­ca, Warsza­wa 2006, s. 149–163.

Przed­staw­ione powyżej sug­estie bib­li­ograficzne mają charak­ter pomoc­niczych wskazań i nie stanow­ią kat­a­logu źródeł, do których obow­iązkowo należy odwołać się w pra­cy. Zachę­camy także do włas­nych poszuki­wań filo­zoficznych inspiracji!


Plik PDF do pobra­nia.


Warto zapoz­nać się z reg­u­laminem Olimpiady. Postaramy się na bieżą­co infor­mować o tem­atyce elim­i­nacji i wskazówkach bib­li­ograficznych (tek­stach, z który­mi warto się zapoz­nać przy pisa­niu pra­cy na powyższe tem­aty).

Infor­ma­c­je te moż­na znaleźć też w biule­tynie „Olimpia­da filo­zoficz­na” oraz na stron­ie Pol­skiego Towarzyst­wa Filo­zoficznego – orga­ni­za­to­ra Olimpiady.


Zobacz infor­ma­c­je z poprzed­nich edy­cji Olimpiady.

Najnowszy numer można nabyć od 13 grudnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy