Numer

Filozofuj! 2016 nr 3 (9)

Publikujemy dziewiąty numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Temat numeru: prawda. Fundamentalna sprawa. Naprawdę! ;) Wiele świetnych tekstów i klarownie objaśniających ten trudny temat. Czasopismo, jak zwykle, będzie dostępne bezpłatnie online.

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

.

Klik­nij, aby pobrać plik pdf numeru:


Prawda | Spis treści

Kalen­da­rium

Praw­da i ilu­mi­na­cja > Sta­ni­sław Judycki

Jeste­śmy isto­ta­mi z natu­ry dążą­cy­mi do pozna­wa­nia praw­dy. Jest ono moż­li­we dzię­ki zdol­no­ści nasze­go rozu­mu do poj­mo­wa­nia, któ­rej nie da się wyja­śnić przez odwo­ła­nie do czy­sto fizycz­nych czynników.

Pole­mi­ka – o wie­lo­ści prawd > Tade­usz Szubka

Filo­zo­fo­wie mają nie­od­par­tą skłon­ność do ope­ro­wa­nia ogól­ny­mi, abs­trak­cyj­ny­mi kate­go­ria­mi, bez poświę­ce­nia nale­ży­tej uwa­gi róż­no­rod­no­ści, któ­ra się za nimi kryje.

Cała praw­da i tyl­ko praw­da > Adam Grobler

Do rabi­na przy­szło dwóch żydów, aby roz­są­dził ich spór. Wysłu­chał rabin jed­ne­go i rzekł: „Masz rację”. Wysłu­chał dru­gie­go i rzekł: „Masz rację”. Wtrą­cił się trze­ci: „Rebe, nie może być tak, że jeden i dru­gi ma rację”. „Ty też masz rację” – rzekł rabin.

Wiem czy nie wiem, że nic nie wiem? > Damian Leszczyński

Obok zdzi­wie­nia wąt­pie­nie jest dru­gim ze źró­deł filo­zo­fii. Czy może­my cokol­wiek wie­dzieć? Czy może­my wie­dzieć o tym, czy może­my cokol­wiek wie­dzieć? Czy jeste­śmy w sta­nie w ogó­le sen­sow­nie o to pytać? Oto kwe­stie pod­sta­wo­we, przed któ­ry­mi nie może uciec żad­na poważ­na filozofia.

Seman­tycz­na defi­ni­cja praw­dy > Jacek Juliusz Jadacki

Wywiad

Praw­da jest celem wszel­kich dążeń inte­lek­tu­al­nych > Wywiad z prof. Simo­nem Blackburnem

Narzę­dzia filozofa

Logi­ka: #5: Pre­da­to­ry­za­cja logi­ki > Rafał Urbaniak
Warsz­tat logicz­ny: #2: Mecha­nizm powsta­wa­nia i eska­la­cji uro­jeń > Witold Marciszewski
Teo­ria argu­men­ta­cji: #5: Argu­men­ty ad homi­nem – jak je oce­niać, jak się przed nimi bro­nić > Krzysz­tof A. Wieczorek

Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi klasykami

Sta­ro­żyt­ni o tym, co nie-zapo­mnia­ne > Michał Bizoń

Czym jest praw­da? – infografika

Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Czy obo­wią­zek mówie­nia praw­dy jest bez­względ­ny? > Artur Szutta

Filo­zo­fia indyjska

Misty­cyzm indyj­ski… u Ada­ma Mic­kie­wi­cza > Nina Budziszewska

Ety­ka w literaturze

Raskol­ni­kow i ety­ka ezo­te­rycz­na > Nata­sza Szutta

Felie­ton

Wiel­ka ilu­zja > Jacek Jaśtal

Saty­ra akademicka

Al-Utrab w kra­inie Kalo­pów > Piotr Bartula

Roz­ma­ito­ści filozoficzne

#2: Racjo­na­lizm nie­jed­no ma imię > Jan Woleński

Wywiad

Wywiad z Imma­nu­elem Kan­tem > Jacek Wojtysiak

Dia­log

Nic, coś, wszyst­ko > Achil­le Varzi, Rober­to Casati

Este­ty­ka

#2: Pro­ble­my z defi­ni­cją sztu­ki > Benia­min Bukowski

Wokół tema­tu

Wyobraź­nia, emo­cje i para­doks fik­cji > Amy Kind

Filo­zo­fia dla dzieci

Zagraj­my w filo­zo­fię > Doro­ta Monkiewicz-Cybulska

Filo­zo­fia w filmie

Anty­go­na w Auschwitz > Mar­ta Soniewicka

Who is who w pol­skiej filozofii

Wła­dy­sław Tatar­kie­wicz > Paweł Rzewuski

Kobie­ty i praw­da – komiks filozoficzny

Z pół­ki filozofa…

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


Dodatek

Marek Piwo­war­czyk: Kło­po­tli­we nazwisko

Sce­na rodza­jo­wa z onto­lo­gią praw­dy w roli bynaj­mniej niepośledniej.

Filo­zo­ficz­ne zoo

Jakub Jer­naj­czyk: #2 Noc­ne zwie­rzę Arystotelesa

W swo­ich roz­wa­ża­niach na temat ludz­kie­go pozna­nia i poszu­ki­wa­nia praw­dy Ary­sto­te­les stwier­dza, że to, co dane nam bez­po­śred­nio i zda­wa­ło­by się naj­ła­twiej dostrze­gal­ne, czę­sto umy­ka naszej uwa­dze. „Bo tak jak oczy nie­to­pe­rzy są oświe­tla­ne bla­skiem dnia, tak też i rozum naszej duszy jest oświe­tla­ny przez rze­czy naj­bar­dziej z natu­ry widoczne”.


Dro­dzy Czytelnicy,

wyobraź­my sobie świat, w któ­rym praw­da nie jest dla nas dostęp­na lub nie jest celem naszych dążeń. W pierw­szym przy­pad­ku świat bez praw­dy ozna­czał­by, że byli­by­śmy noto­rycz­nie w błę­dzie i – co za tym idzie – sam fakt błą­dze­nia też nie był­by dla nas uchwyt­ny. Myli­li­by­śmy się co do tego, czy coś ist­nie­je, czy nie ist­nie­je, fał­szy­wie pozna­wa­li­by­śmy, z jaki­mi przed­mio­ta­mi mamy do czy­nie­nia oraz jakie one mają cechy, poło­że­nie, prze­zna­cze­nie itd. Czy było­by wów­czas moż­li­we jakie­kol­wiek dzia­ła­nie poza takim, któ­re przy­po­mi­na­ło­by jakiś sza­leń­czy i cha­otycz­ny taniec bez­rad­no­ści? Czy w ogó­le moż­na by mówić o oso­bo­wym ist­nie­niu? W dru­gim przy­pad­ku nato­miast, rezy­gnu­jąc z dążeń do praw­dy, ryzy­ko­wa­li­by­śmy, że nasze dzia­ła­nie – opar­te na mira­żach – obró­ci się prze­ciw­ko nam i na wła­sne życze­nie pogrą­ży­my się w chaosie.

Widzi­my więc, jak waż­ne miej­sce w naszym życiu zaj­mu­je praw­da. Sama jej natu­ra oka­zu­je się jed­nak bar­dzo tajem­ni­cza i rodzi wie­le pro­ble­mów. Wyda­je się, że już Ary­sto­te­les traf­nie wyra­ził intu­icję isto­ty praw­dy: pozna­nie, że jest tak a tak, jest praw­dzi­we, gdy tak wła­śnie jest. To zagad­ko­we okre­śle­nie nie zamknę­ło, lecz otwo­rzy­ło dys­ku­sję na temat praw­dy, któ­ra trwa już ponad dwa­dzie­ścia stu­le­ci. Pró­ba bowiem bliż­sze­go obja­śnie­nia tej intu­icji oka­za­ła się nie­ła­twa. Mówi ona o jakiejś rela­cji mię­dzy dwo­ma ele­men­ta­mi: tre­ścią pozna­nia i rze­czy­wi­sto­ścią, do któ­rej się ona odno­si. Ale czym ta rela­cja jest? Zgod­no­ścią? Podo­bień­stwem? Spra­wy dodat­ko­wo się skom­pli­ko­wa­ły, gdy poka­za­no, że nie tyl­ko rela­cja „praw­dzi­wo­ści” jest zagad­ko­wa, ale i oba jej czło­ny – tre­ści pozna­nia tkwią­ce w umy­śle, czy­li nośni­ki praw­dy, oraz sama rze­czy­wi­stość, czy­li jej przedmiot.

Oprócz docie­ka­nia isto­ty praw­dy filo­zo­fo­wie pyta­ją tak­że o inne kwe­stie z nią zwią­za­ne. Mię­dzy inny­mi o to, jakie są kry­te­ria praw­dzi­wo­ści, tzn. jakie mamy narzę­dzia, by odróż­nić praw­dę od fał­szu. A może praw­da jest nie­osią­gal­na? Czy praw­da jest waż­na? Dla­cze­go? Czy moż­na w uspra­wie­dli­wio­ny spo­sób rezy­gno­wać z dąże­nia do praw­dy albo wręcz gło­sić nie­praw­dę? Czy praw­da znie­wa­la, jak twier­dzą nie­któ­rzy? A może jest warun­kiem wolności?

Pró­by odpo­wie­dzi na wie­le z tych pytań pod­ję­li się auto­rzy tek­stów tema­tycz­nych niniej­sze­go nume­ru. Zapra­sza­my do ich czy­ta­nia, ale tak­że do reflek­sji i dys­ku­sji, w któ­rej mają pomóc załą­czo­ne do arty­ku­łów pyta­nia. Dopeł­nie­nie czę­ści tema­tycz­nej sta­no­wi wywiad z Simo­nem Black­bur­nem, uzna­nym filo­zo­fem bry­tyj­skim, popu­la­ry­za­to­rem filo­zo­fii, auto­rem wie­lu ksią­żek poświę­co­nych praw­dzie. Pew­ne uroz­ma­ice­nie roz­wa­żań o praw­dzie sta­no­wi ankie­ta, w któ­rej na temat praw­dy wypo­wia­da­ją się nasze kole­żan­ki i kole­dzy filozofowie.

Jak zwy­kle w nume­rze zna­la­zły się sta­łe dzia­ły. Pro­po­nu­je­my Wam kolej­ne czę­ści kur­sów logi­ki, sztu­ki argu­men­ta­cji, eks­pe­ry­ment myślo­wy doty­czą­cy obo­wiąz­ku praw­do­mów­no­ści, etycz­ne reflek­sje na temat lite­ra­tu­ry, tym razem Zbrod­ni i kary Fio­do­ra Dosto­jew­skie­go. Zapra­sza­my tak­że do kolej­nej podró­ży po świe­cie idei sta­ro­żyt­nych Gre­ków – w tym nume­rze ideą prze­wod­nią jest ale­the­ia, od któ­rej pocho­dzi współ­cze­sne poję­cie praw­dy. W obrę­bie tema­ty­ki bli­skiej zagad­nie­niu praw­dy pozo­sta­ją arty­kuł Jana Woleń­skie­go, któ­re­go tema­tem jest poję­cie racjo­nal­no­ści, esej Jac­ka Jaś­ta­la o wiel­kiej ilu­zji czy roz­wa­ża­nia Amy Kind o tym, dla­cze­go fik­cyj­ne histo­rie wywo­łu­ją w nas emo­cje. Mamy nadzie­ję, że cie­ka­wą i inspi­ru­ją­cą lek­tu­rą oka­że się dia­log mię­dzy niczym, czymś i wszyst­kim na temat tego, co ist­nie­je, któ­re­go auto­ra­mi są Achil­le Varzi i Rober­to Casati.

Sta­ra­my się poszu­ki­wać nowych form popu­la­ry­za­cji filo­zo­fii. W tym nume­rze będzie­cie mogli prze­czy­tać wywiad z filo­zo­fem z prze­szło­ści autor­stwa Jac­ka Woj­ty­sia­ka. Mamy nadzie­ję, że jest to począ­tek serii. Pierw­szym prze­py­ty­wa­nym jest Imma­nu­el Kant. Pew­nym novum jest tak­że saty­ra Pio­tra Bar­tu­li uka­zu­ją­ca nega­tyw­ne stro­ny upra­wia­nia filo­zo­fii aka­de­mic­kiej. Oczy­wi­ście nie mogło zabrak­nąć filo­zo­ficz­nej recen­zji fil­mo­wej, spo­tka­nia z filo­zo­fią sztu­ki, odcin­ka filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi, filo­zo­ficz­ne­go kalen­da­rium, omó­wie­nia ksiaż­ki z pół­ki filo­zo­fa, krzy­żów­ki oraz komiksu.

Życzy­my satys­fak­cjo­nu­ją­cej lek­tu­ry „Filo­zo­fuj!”.

Redak­cja


Zapra­sza­my do udzia­łu w spo­tka­niach Klu­bu „Filo­zo­fuj!”. Rela­cje z dotych­cza­so­wych spo­tkań są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.


kf-krakow-2016-03-08


Down­lo­ad (PDF, 8.55MB)

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy