Numer

Filozofuj! 2016 nr 3 (9)

Publikujemy dziewiąty numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Temat numeru: prawda. Fundamentalna sprawa. Naprawdę! ;) Wiele świetnych tekstów i klarownie objaśniających ten trudny temat. Czasopismo, jak zwykle, będzie dostępne bezpłatnie online.

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

.

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru:


Prawda | Spis treści

Kalen­dar­i­um

Praw­da i ilu­mi­nac­ja > Stanisław Judy­c­ki

Jesteśmy isto­ta­mi z natu­ry dążą­cy­mi do poz­nawa­nia prawdy. Jest ono możli­we dzię­ki zdol­noś­ci naszego rozu­mu do poj­mowa­nia, której nie da się wyjaśnić przez odwołanie do czys­to fizy­cznych czyn­ników.

Polemi­ka – o wieloś­ci prawd > Tadeusz Szub­ka

Filo­zo­fowie mają nieod­partą skłon­ność do oper­owa­nia ogól­ny­mi, abstrak­cyjny­mi kat­e­go­ri­a­mi, bez poświęce­nia należytej uwa­gi różnorod­noś­ci, która się za nimi kry­je.

Cała praw­da i tylko praw­da > Adam Grob­ler

Do rabi­na przyszło dwóch żydów, aby rozsądz­ił ich spór. Wysłuchał rabin jed­nego i rzekł: „Masz rację”. Wysłuchał drugiego i rzekł: „Masz rację”. Wtrą­cił się trze­ci: „Rebe, nie może być tak, że jeden i dru­gi ma rację”. „Ty też masz rację” – rzekł rabin.

Wiem czy nie wiem, że nic nie wiem? > Dami­an Leszczyńs­ki

Obok zdzi­wienia wąt­pi­e­nie jest drugim ze źródeł filo­zofii. Czy może­my cokol­wiek wiedzieć? Czy może­my wiedzieć o tym, czy może­my cokol­wiek wiedzieć? Czy jesteśmy w stanie w ogóle sen­sown­ie o to pytać? Oto kwest­ie pod­sta­wowe, przed który­mi nie może uciec żad­na poważ­na filo­zofia.

Seman­ty­cz­na definic­ja prawdy > Jacek Juliusz Jadac­ki

Wywiad

Praw­da jest celem wszel­kich dążeń intelek­tu­al­nych > Wywiad z prof. Simonem Black­burnem

Narzędzia filo­zo­fa

Logi­ka: #5: Preda­to­ryza­c­ja logi­ki > Rafał Urba­ni­ak
Warsz­tat log­iczny: #2: Mech­a­nizm pow­stawa­nia i eskalacji uro­jeń > Witold Mar­ciszews­ki
Teo­ria argu­men­tacji: #5: Argu­men­ty ad hominem – jak je oce­ni­ać, jak się przed nimi bronić > Krzysztof A. Wiec­zorek

Gre­ka i łaci­na z wielki­mi klasyka­mi

Starożyt­ni o tym, co nie-zapom­ni­ane > Michał Bizoń

Czym jest praw­da? – info­grafi­ka

Ekspery­ment myślowy: Czy obow­iązek mówienia prawdy jest bezwzględ­ny? > Artur Szut­ta

Filo­zofia indyjs­ka

Misty­cyzm indyjs­ki… u Adama Mick­iewicza > Nina Budziszews­ka

Ety­ka w lit­er­aturze

Raskol­nikow i ety­ka ezoterycz­na > Natasza Szut­ta

Feli­eton

Wiel­ka iluz­ja > Jacek Jaś­tal

Satyra aka­demic­ka

Al-Utrab w krainie Kalopów > Piotr Bar­tu­la

Roz­maitoś­ci filo­zoficzne

#2: Racjon­al­izm niejed­no ma imię > Jan Woleńs­ki

Wywiad

Wywiad z Immanuelem Kan­tem > Jacek Woj­tysi­ak

Dia­log

Nic, coś, wszys­tko > Achille Varzi, Rober­to Casati

Este­ty­ka

#2: Prob­le­my z definicją sztu­ki > Beni­amin Bukows­ki

Wokół tem­atu

Wyobraź­nia, emoc­je i paradoks fikcji > Amy Kind

Filo­zofia dla dzieci

Zagra­jmy w filo­zofię > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Filo­zofia w filmie

Antyg­o­na w Auschwitz > Mar­ta Soniewic­ka

Who is who w pol­skiej filo­zofii

Władysław Tatarkiewicz > Paweł Rzewus­ki

Kobi­ety i praw­da – komiks filo­zoficzny

Z pół­ki filo­zo­fa…

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


Dodatek

Marek Piwowar­czyk: Kłopotli­we nazwisko

Sce­na rodza­jowa z ontologią prawdy w roli byna­jm­niej niepośled­niej.

Filo­zoficzne zoo

Jakub Jer­na­jczyk: #2 Noc­ne zwierzę Arys­tote­le­sa

W swoich rozważa­ni­ach na tem­at ludzkiego poz­na­nia i poszuki­wa­nia prawdy Arys­tote­les stwierdza, że to, co dane nam bezpośred­nio i zdawało­by się najłatwiej dostrze­galne, częs­to umy­ka naszej uwadze. „Bo tak jak oczy nietop­erzy są oświ­et­lane blask­iem dnia, tak też i rozum naszej duszy jest oświ­et­lany przez rzeczy najbardziej z natu­ry widoczne”.


Drodzy Czytel­ni­cy,

wyobraźmy sobie świat, w którym praw­da nie jest dla nas dostęp­na lub nie jest celem naszych dążeń. W pier­wszym przy­pad­ku świat bez prawdy oznacza­ł­by, że bylibyśmy noto­rycznie w błędzie i – co za tym idzie – sam fakt błądzenia też nie był­by dla nas uch­wyt­ny. Mylilibyśmy się co do tego, czy coś ist­nieje, czy nie ist­nieje, fałszy­wie poz­nawal­ibyśmy, z jaki­mi przed­mio­ta­mi mamy do czynienia oraz jakie one mają cechy, położe­nie, przez­nacze­nie itd. Czy było­by wów­czas możli­we jakiekol­wiek dzi­ałanie poza takim, które przy­pom­i­nało­by jak­iś sza­leńczy i chao­ty­czny taniec bezrad­noś­ci? Czy w ogóle moż­na by mówić o osobowym ist­nie­niu? W drugim przy­pad­ku nato­mi­ast, rezygnu­jąc z dążeń do prawdy, ryzykowal­ibyśmy, że nasze dzi­ałanie – oparte na mirażach – obró­ci się prze­ci­wko nam i na własne życze­nie pogrążymy się w chaosie.

Widz­imy więc, jak ważne miejsce w naszym życiu zaj­mu­je praw­da. Sama jej natu­ra okazu­je się jed­nak bard­zo tajem­nicza i rodzi wiele prob­lemów. Wyda­je się, że już Arys­tote­les trafnie wyraz­ił intu­icję isto­ty prawdy: poz­nanie, że jest tak a tak, jest prawdzi­we, gdy tak właśnie jest. To zagad­kowe określe­nie nie zamknęło, lecz otworzyło dyskusję na tem­at prawdy, która trwa już pon­ad dwadzieś­cia stule­ci. Pró­ba bowiem bliższego objaśnienia tej intu­icji okaza­ła się niełat­wa. Mówi ona o jakiejś relacji między dwoma ele­men­ta­mi: treś­cią poz­na­nia i rzeczy­wis­toś­cią, do której się ona odnosi. Ale czym ta relac­ja jest? Zgod­noś­cią? Podobieńst­wem? Sprawy dodatkowo się skom­p­likowały, gdy pokazano, że nie tylko relac­ja „prawdzi­woś­ci” jest zagad­kowa, ale i oba jej człony – treś­ci poz­na­nia tkwiące w umyśle, czyli nośni­ki prawdy, oraz sama rzeczy­wis­tość, czyli jej przed­miot.

Oprócz docieka­nia isto­ty prawdy filo­zo­fowie pyta­ją także o inne kwest­ie z nią związane. Między inny­mi o to, jakie są kry­te­ria prawdzi­woś­ci, tzn. jakie mamy narzędzia, by odróżnić prawdę od fałszu. A może praw­da jest nieosią­gal­na? Czy praw­da jest waż­na? Dlaczego? Czy moż­na w uspraw­iedli­wiony sposób rezyg­nować z dąże­nia do prawdy albo wręcz głosić nieprawdę? Czy praw­da zniewala, jak twierdzą niek­tórzy? A może jest warunk­iem wol­noś­ci?

Pró­by odpowiedzi na wiele z tych pytań pod­jęli się autorzy tek­stów tem­aty­cznych niniejszego numeru. Zaprasza­my do ich czy­ta­nia, ale także do reflek­sji i dyskusji, w której mają pomóc załąc­zone do artykułów pyta­nia. Dopełnie­nie częś­ci tem­aty­cznej stanowi wywiad z Simonem Black­burnem, uznanym filo­zofem bry­tyjskim, pop­u­laryza­torem filo­zofii, autorem wielu książek poświę­conych prawdzie. Pewne uroz­maice­nie rozważań o prawdzie stanowi anki­eta, w której na tem­at prawdy wypowiada­ją się nasze koleżan­ki i koledzy filo­zo­fowie.

Jak zwyk­le w numerze znalazły się stałe dzi­ały. Pro­ponu­je­my Wam kole­jne częś­ci kursów logi­ki, sztu­ki argu­men­tacji, ekspery­ment myślowy doty­czą­cy obow­iązku praw­domównoś­ci, ety­czne reflek­sje na tem­at lit­er­atu­ry, tym razem Zbrod­ni i kary Fiodo­ra Dos­to­jew­skiego. Zaprasza­my także do kole­jnej podróży po świecie idei starożyt­nych Greków – w tym numerze ideą prze­wod­nią jest aletheia, od której pochodzi współczesne poję­cie prawdy. W obrę­bie tem­aty­ki bliskiej zagad­nie­niu prawdy pozosta­ją artykuł Jana Woleńskiego, którego tem­atem jest poję­cie racjon­al­noś­ci, esej Jac­ka Jaś­ta­la o wielkiej iluzji czy rozważa­nia Amy Kind o tym, dlaczego fik­cyjne his­to­rie wywołu­ją w nas emoc­je. Mamy nadzieję, że ciekawą i inspiru­jącą lek­turą okaże się dia­log między niczym, czymś i wszys­tkim na tem­at tego, co ist­nieje, którego autora­mi są Achille Varzi i Rober­to Casati.

Staramy się poszuki­wać nowych form pop­u­laryza­cji filo­zofii. W tym numerze będziecie mogli przeczy­tać wywiad z filo­zofem z przeszłoś­ci autorstwa Jac­ka Woj­tysi­a­ka. Mamy nadzieję, że jest to początek serii. Pier­wszym przepy­ty­wanym jest Immanuel Kant. Pewnym novum jest także satyra Pio­tra Bar­tuli ukazu­ją­ca negaty­wne strony upraw­ia­nia filo­zofii aka­demick­iej. Oczy­wiś­cie nie mogło zabraknąć filo­zoficznej recen­zji fil­mowej, spotka­nia z filo­zofią sztu­ki, odcin­ka filo­zo­fowa­nia z dzieć­mi, filo­zoficznego kalen­dar­i­um, omówienia ksi­aż­ki z pół­ki filo­zo­fa, krzyżów­ki oraz komik­su.

Życzymy satys­fakcjonu­jącej lek­tu­ry „Filo­zo­fuj!”.

Redakc­ja


Zaprasza­my do udzi­ału w spotka­ni­ach Klubu „Filo­zo­fuj!”. Relac­je z doty­chcza­sowych spotkań są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.


kf-krakow-2016-03-08


Down­load (PDF, 8.55MB)

Najnowszy numer można nabyć od 3 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy