Etyka Numer

Filozofuj! 2019 nr 5 (29)

filozofuj spory bioetyczne okladka

Zapisz się do naszego newslettera

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

Klik­nij, aby pobrać plik pdf nume­ru 5(29)/2019:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Redak­tor pro­wa­dzą­cy nume­ru: dr Mar­ta Sonie­wic­ka

Podzię­ko­wa­nia nale­żą się: Auto­rom tek­stów, Redak­to­rom, w szcze­gól­no­ści: Eli Droz­dow­skiej, Bła­że­jo­wi Gębu­rze, Mar­ci­no­wi Iwa­nic­kie­mu, Doro­cie Mon­kie­wicz-Cybul­skiej, Mar­cie Rat­kie­wicz-Siłuch, Mał­go­si Szo­stak, Macie­jo­wi Wój­ci­ko­wi, Alek­san­dro­wi Wandt­ke, Domi­ni­ce Kopań­skiej, Annie Fala­nie-Jafrze, Redak­to­rom języ­ko­wym: Mał­go­rza­cie Szo­stak, Oldze Tysz­ce, Justy­nie Grzesz­czuk, Gra­fi­kom: Nata­lii Bie­sia­dzie-Myszak, Zuzan­nie Boł­tryk, Wik­to­rii Jabłoń­skiej, Mar­ko­wi Moso­ro­wi, Jędrze­jo­wi Paw­la­czy­ko­wi, Łuka­szo­wi Szo­sta­ko­wi, Mał­go­rza­cie Uglik, Hani Urban­kow­skiej, Patry­cji Walesz­czak, Spe­cja­li­stom DTP: Ada­mo­wi Doro­to­wi, Patry­cji Walesz­czak, Naszym Hoj­nym Patro­nom, któ­rzy nas wspar­li w pro­jek­cie Patro­ni­te: Sta­ni­sła­wo­wi Baj­kow­skie­mu, Szy­mo­no­wi Ara­ba­so­wi, Sla­vo Szcze­śnia­ko­wi, Toma­szo­wi Stę­piń­skie­mu, Jaro­sła­wo­wi Spy­cha­le, Ali­cji Pie­tras, a tak­że wszyst­kim innym oso­bom, któ­re nam poma­ga­ły i nas wspie­ra­ły. Dzię­ku­je­my ser­decz­nie! Bez Was wyda­nie kolej­ne­go nume­ru było­by nie­moż­li­we.


Spis treści

Bio­ety­ka: dyle­ma­ty, spo­ry, sta­no­wi­ska > Mar­ta Sonie­wic­ka
Bio­ety­ka, jak pisze Bar­ba­ra Chy­ro­wicz, „to ety­ka sto­so­wa­na for­mu­łu­ją­ca oce­ny i nor­my odno­szą­ce się do bio­me­dycz­nych inge­ren­cji zwią­za­nych z zapo­cząt­ko­wa­niem ludz­kie­go życia, jego trwa­niem i śmier­cią” [B. Chy­ro­wicz, Bio­ety­ka. Ana­to­mia spo­ru, Kra­ków 2015].

Dla­cze­go wol­no wyko­rzy­sty­wać zdo­by­cze gene­ty­ki kli­nicz­nej w celach pro­kre­acyj­nych > Olga Dry­la
Moż­li­wość sto­so­wa­nia tech­nik gene­tycz­nych w kon­tek­ście pro­kre­acji jest przed­mio­tem oży­wio­nych debat bio­etycz­nych. Jed­nak wyda­je się, że ana­li­za argu­men­tów wysu­wa­nych na jej rzecz pozwa­la przy­jąć, iż nie ma pod­staw do zaka­za­nia tego typu pro­ce­dur lub uzna­nia ich za moral­nie nie­wła­ści­we.

Gra­ni­ce inge­ren­cji > Jen­ni­fer Casta­ñe­da
Postęp nauko­wo-tech­no­lo­gicz­ny dopro­wa­dził do sytu­acji, w któ­rej ludz­kość mie­rzy się z nie­zna­ny­mi dotąd pro­ble­ma­mi moral­ny­mi. Jeden z nich doty­czy tego, czy ist­nie­ją takie spo­so­by mody­fi­ko­wa­nia życia ludz­kie­go, po któ­re nie powin­ni­śmy się­gać.

Nie­na­ro­dze­ni? Wpro­wa­dze­nie do pro­ble­mu abor­cji > Paweł Pijas
Abor­cja to dzia­ła­nie mają­ce na celu zakoń­cze­nie życia ludz­kie­go zarod­ka lub pło­du i prze­rwa­nie cią­ży. Spór o abor­cję doty­czy moral­nej oce­ny i praw­nej kwa­li­fi­ka­cji takie­go czy­nu. Ma on co naj­mniej czte­ry pozio­my: języ­ko­wy, praw­ny (poli­tycz­ny), antro­po­lo­gicz­no-moral­ny i etycz­ny.

Abor­cja, Dobry Sama­ry­ta­nin > Jaro­sław Kuchar­ski
Pro­blem moral­nej dopusz­czal­no­ści abor­cji jest jed­nym z tych zagad­nień bio­etycz­nych, któ­re budzą naj­więk­sze i naj­bar­dziej skraj­ne emo­cje. Dys­ku­sję na ten temat moż­na uła­twić, spro­wa­dza­jąc ją na tory ana­li­zy suge­styw­ne­go eks­pe­ry­men­tu myślo­we­go, któ­ry pozwa­la ujaw­nić intu­icje wszyst­kich stron tego spo­ru.

Abor­cja a pra­wa czło­wie­ka > Joan­na Różyń­ska
Dys­ku­sja o pro­ble­mie dopusz­czal­no­ści abor­cji nie może być pro­wa­dzo­na bez uwzględ­nie­nia fak­tycz­nie obo­wią­zu­ją­cych praw­nych regu­la­cji w tym wzglę­dzie i ich poten­cjal­nych skut­ków. Nale­ży się w niej rów­nież odnieść do tre­ści poję­cia praw czło­wie­ka.

Nie lega­li­zuj­my euta­na­zji > Woj­ciech Zału­ski
Zwo­len­ni­cy lega­li­za­cji euta­na­zji, tj. doko­ny­wa­ne­go przez leka­rza i moty­wo­wa­ne­go współ­czu­ciem zabój­stwa cier­pią­cej oso­by na jej żąda­nie, na popar­cie swo­je­go sta­no­wi­ska przy­wo­łu­ją zwy­kle dwa argu­men­ty: po pierw­sze, że euta­na­zja jest wyra­zem sza­cun­ku dla auto­no­mii cier­pią­cej oso­by – poma­ga jej uczy­nić to, cze­go rze­czy­wi­ście pra­gnie, a po dru­gie, że jest wyra­zem huma­ni­ta­ry­zmu – kła­dąc kres cier­pie­niom pacjen­ta, przy­czy­nia się w per­spek­ty­wie indy­wi­du­al­nej do zwięk­sze­nia jego dobro­sta­nu, a w ogól­niej­szej – do reali­za­cji postu­la­tu mini­ma­li­za­cji cier­pie­nia w świe­cie.

Dla­cze­go nale­ży zale­ga­li­zo­wać euta­na­zję > Jacek Mal­czew­ski
Postu­la­to­wi praw­nej dopusz­czal­no­ści euta­na­zji zazwy­czaj prze­ciw­sta­wia się argu­ment z rów­ni pochy­łej oraz pogląd, że życie ludz­kie jest war­to­ścią, któ­rą nale­ży chro­nić zawsze i nie­za­leż­nie od oko­licz­no­ści. Jeśli jed­nak uzna­my, że w tej kwe­stii mamy do czy­nie­nia z powo­ły­wa­niem się na war­tość jedy­nie sym­bo­licz­ną, argu­ment z rów­ni pochy­łej jest nie­po­praw­ny, a naszym obo­wiąz­kiem jest mini­ma­li­za­cja cier­pie­nia innych, to wyda­je się, iż nie ma żad­nych prze­szkód do uzna­nia, że powin­na zostać zale­ga­li­zo­wa­na.

Wywiad
Życie jest bogat­sze niż wypra­co­wa­ne za biur­kiem sce­na­riu­sze > Wywiad z prof. Bar­ba­rą Chy­ro­wicz

Filo­zo­fia w lite­ra­tu­rze
Ska­fan­der i motyl – o tym, jak trud­no oce­nić war­tość ludz­kie­go życia > Nata­sza Szut­ta

Narzę­dzia filo­zo­fa
Teo­ria argu­men­ta­cji: #24. Logicz­ne rów­nie pochy­łe w spo­rach bio­etycz­nych > Krzysz­tof A. Wie­czo­rek
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Odpo­wie­dzi w warun­kach nie­pew­no­ści > Artur Szut­ta
Gawę­dy o języ­ku: #11. Licz­by i ich wiel­kość > Woj­ciech Żeła­niec

Saty­ra
List Anio­ła do Roma­na Ingar­de­na > Piotr Bar­tu­la

Felie­to­ny
Iwan Iljicz idzie do leka­rza > Jacek Jaś­tal
Dalej, wię­cej, prę­dzej > Adam Gro­bler

Filo­zo­fia w szko­le
Gdzie jest mój umysł? > Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska

Felie­ton
Zanim znaj­dzie­my fon­tan­nę mło­do­ści > Agniesz­ka Lek­ka-Kowa­lik

Lek­cja filo­zo­fii
# 10. Wywiad ze św. Augu­sty­nem > Jacek Woj­ty­siak

Z pół­ki filo­zo­fa…
Ilu przy­ja­ciół potrze­bu­je czło­wiek? Licz­ba Dun­ba­ra i inne wybry­ki ewo­lu­cji > Albert Łuka­sik

Filo­zo­fia w fil­mie
Revo­lu­tio­na­ry Road > Mał­go­rza­ta Szo­stak

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


Dro­dzy Czy­tel­ni­cy,

według nie­któ­rych roz­wa­ża­nia z zakre­su bio­ety­ki sta­no­wią prze­szko­dę dla roz­wo­ju nauki albo są jedy­nie czymś w rodza­ju zbęd­nej deko­ra­cji, któ­rą buja­ją­cy w obło­kach huma­ni­ści pró­bu­ją pod­stę­pem prze­my­cić do labo­ra­to­rium. Jed­nak wizja, że kon­se­kwen­cje postę­pu nauko­wo-tech­no­lo­gicz­ne­go są moral­nie neu­tral­ne, wyda­je się nie­zwy­kle naiw­na. W peł­ni wyka­zać to mogą jedy­nie filo­zo­fo­wie, loku­jąc pro­ble­my na sty­ku bio­lo­gii i medy­cy­ny w kon­tek­ście pogłę­bio­nych ana­liz moral­nych.

Wie­my, że pozo­sta­wie­nie bio­ety­ki na ubo­czu naszych zain­te­re­so­wań, choć nie­zwy­kle wygod­ne, na dłuż­szą metę jest nie do zaak­cep­to­wa­nia. Mówiąc wprost: jeśli ktoś chce mieć inte­lek­tu­al­ny „świę­ty spo­kój”, to nie powi­nien zaj­mo­wać się filo­zo­fią. Trud­no zresz­tą prze­wi­dzieć, co będzie, jeśli pro­ble­my bio­etycz­ne „dosta­ną się” w nie­po­wo­ła­ne ręce. I lepiej, żeby­śmy nigdy nie mie­li oka­zji, aby się o tym prze­ko­nać. Tacy myśli­cie­le jak Leon Kass czy Paul Ram­sey zauwa­ża­ją, że roz­wa­ża­nia etycz­ne muszą bez­względ­nie poprze­dzać roz­wój bio­tech­no­lo­gii – wyzna­czać jego kie­run­ki i usta­na­wiać gra­ni­ce dopusz­czal­no­ści inge­ren­cji w ludz­kie życie. Bio­ety­ka nie jest zatem żad­nym luk­su­sem, ale po pro­stu koniecz­no­ścią.

Z tych powo­dów, a tak­że za spra­wą decy­zji naszych Czy­tel­ni­ków, naj­now­szy numer poświę­ca­my spo­rom bio­etycz­nym, sku­pia­jąc się zwłasz­cza na trzech, któ­re uzna­li­śmy za naj­waż­niej­sze, a więc dys­ku­sjom na temat moral­nej dopusz­czal­no­ści abor­cji, euta­na­zji i mody­fi­ka­cji gene­tycz­nych. Każ­dy z tych pro­ble­mów ana­li­zo­wa­ny jest przez auto­rów, któ­rzy zaj­mu­ją wobec nie­go odmien­ne sta­no­wi­ska. W ten spo­sób chce­my nie tyl­ko zacho­wać obiek­ty­wizm i przed­sta­wić sze­ro­ką pale­tę pro­po­no­wa­nych odpo­wie­dzi, ale rów­nież zasy­gna­li­zo­wać, że rze­czo­wa dys­ku­sja w kwe­stiach bio­etycz­nych jest moż­li­wa i wca­le nie musi osią­gać tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia.

Zachę­ca­my tak­że do zapo­zna­nia się ze sta­ły­mi dzia­ła­mi cza­so­pi­sma. Będzie­cie mie­li oka­zję prze­czy­tać m.in. o słyn­nej książ­ce Motyl i ska­fan­der, eks­pe­ry­men­cie myślo­wym z „bia­łym świa­tem” w tle, rów­niach pochy­łych w spo­rach bio­etycz­nych, a tak­że recen­zję książ­ki Robi­na Dun­ba­ra, tekst o fil­mie Revo­lu­tio­na­ry Road oraz – last but not least – eks­klu­zyw­ny wywiad ze św. Augu­sty­nem. Filo­zo­fuj­cie!

Redak­cja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.



Down­lo­ad (PDF, 13.53MB)

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • My ludzie mamy mieć dzie­ci a nie je zabi­jać! Takie jest pra­wo Boże, więc ponad ludz­kie! vide ST/NT Biblia, KKK, Bre­via­rium Fidei, nauka Ojców Kościo­ła Wscho­du i Zacho­du, Tra­dy­cja chrze­ści­jań­stwa i Kościo­ła 2 tysię­cy lat, Dan­te, Man­ni, Bosch, Rader/Niesius, Bole­sła­wiusz, Tyl­kow­ski etc. + xiadz para­fial­ny.
    Amen
    Abor­cja = euta­na­zja = dege­ne­ra­cja = degren­go­la­da = śmierć = osta­tecz­ny koniec = Sąd Ostateczny/szczegółowy
    “Abor­cja zabi­ja dzie­ci” — hasło z USA
    Jah­we pamię­ta!
    Z pozdro­wie­nia­mi!

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy