Etyka Numer

Filozofuj! 2019 nr 5 (29)

filozofuj spory bioetyczne okladka

Zapisz się do naszego newslettera

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru 5(29)/2019:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Redak­tor prowadzą­cy numeru: dr Mar­ta Soniewic­ka

Podz­iękowa­nia należą się: Autorom tek­stów, Redak­torom, w szczegól­noś­ci: Eli Droz­dowskiej, Błaże­jowi Gęburze, Mar­ci­nowi Iwan­ick­iemu, Doro­cie Monkiewicz-Cybul­skiej, Mar­cie Ratkiewicz-Siłuch, Mał­gosi Szostak, Maciejowi Wój­cikowi, Alek­sandrowi Wandtke, Dominice Kopańskiej, Annie Falanie-Jafrze, Redak­torom językowym: Mał­gorza­cie Szostak, Oldze Tyszce, Justynie Grzeszczuk, Grafikom: Natalii Biesi­adzie-Myszak, Zuzan­nie Bołtryk, Wik­torii Jabłońskiej, Markowi Mosorowi, Jędrze­jowi Pawlaczykowi, Łukas­zowi Szostakowi, Mał­gorza­cie Uglik, Hani Urbankowskiej, Patrycji Waleszczak, Spec­jal­is­tom DTP: Adamowi Doro­towi, Patrycji Waleszczak, Naszym Hojnym Patronom, którzy nas wspar­li w pro­jek­cie Patron­ite: Stanisła­wowi Bajkowskiemu, Szy­monowi Araba­sowi, Sla­vo Szcześ­ni­akowi, Tomas­zowi Stępińskiemu, Jarosła­wowi Spy­chale, Alicji Pietras, a także wszys­tkim innym osobom, które nam poma­gały i nas wspier­ały. Dzięku­je­my serdecznie! Bez Was wydanie kole­jnego numeru było­by niemożli­we.


Spis treści

Bioe­ty­ka: dylematy, spory, stanowiska > Mar­ta Soniewic­ka
Bioe­ty­ka, jak pisze Bar­bara Chy­row­icz, „to ety­ka stosowana for­mułu­ją­ca oce­ny i normy odnoszące się do bio­m­e­dy­cznych ingerencji związanych z zapoc­zątkowaniem ludzkiego życia, jego trwaniem i śmier­cią” [B. Chy­row­icz, Bioe­ty­ka. Anato­mia sporu, Kraków 2015].

Dlaczego wol­no wyko­rzysty­wać zdoby­cze gene­ty­ki klin­icznej w celach prokrea­cyjnych > Olga Dry­la
Możli­wość stosowa­nia tech­nik gene­ty­cznych w kon­tekś­cie prokreacji jest przed­miotem oży­wionych debat bioe­ty­cznych. Jed­nak wyda­je się, że anal­iza argu­men­tów wysuwanych na jej rzecz pozwala przyjąć, iż nie ma pod­staw do zakaza­nia tego typu pro­ce­dur lub uzna­nia ich za moral­nie niewłaś­ci­we.

Granice ingerencji > Jen Cas­tane­da
Postęp naukowo-tech­no­log­iczny doprowadz­ił do sytu­acji, w której ludzkość mierzy się z niez­nany­mi dotąd prob­le­ma­mi moral­ny­mi. Jeden z nich doty­czy tego, czy ist­nieją takie sposo­by mody­fikowa­nia życia ludzkiego, po które nie powin­niśmy się­gać.

Nien­ar­o­dzeni? Wprowadze­nie do prob­le­mu abor­cji > Paweł Pijas
Abor­c­ja to dzi­ałanie mające na celu zakończe­nie życia ludzkiego zar­o­d­ka lub pło­du i prz­er­wanie ciąży. Spór o abor­cję doty­czy moral­nej oce­ny i prawnej kwal­i­fikacji takiego czynu. Ma on co najm­niej cztery poziomy: językowy, prawny (poli­ty­czny), antropo­log­iczno-moral­ny i ety­czny.

Abor­c­ja, Dobry Samary­tanin > Jarosław Kuchars­ki
Prob­lem moral­nej dopuszczal­noś­ci abor­cji jest jed­nym z tych zagad­nień bioe­ty­cznych, które budzą najwięk­sze i najbardziej skra­jne emoc­je. Dyskusję na ten tem­at moż­na ułatwić, sprowadza­jąc ją na tory anal­izy sug­esty­wnego ekspery­men­tu myślowego, który pozwala ujawnić intu­ic­je wszys­t­kich stron tego sporu.

Abor­c­ja a prawa człowieka > Joan­na Różyńs­ka
Dyskus­ja o prob­lemie dopuszczal­noś­ci abor­cji nie może być prowad­zona bez uwzględ­nienia fak­ty­cznie obow­iązu­ją­cych prawnych reg­u­lacji w tym względzie i ich potenc­jal­nych skutków. Należy się w niej również odnieść do treś­ci poję­cia praw człowieka.

Nie legal­izu­jmy eutanazji > Woj­ciech Załus­ki
Zwolen­ni­cy legal­iza­cji eutanazji, tj. dokony­wanego przez lekarza i moty­wowanego współczu­ciem zabójst­wa cier­piącej oso­by na jej żądanie, na popar­cie swo­jego stanowiska przy­wołu­ją zwyk­le dwa argu­men­ty: po pier­wsze, że eutanaz­ja jest wyrazem sza­cunku dla autonomii cier­piącej oso­by – poma­ga jej uczynić to, czego rzeczy­wiś­cie prag­nie, a po drugie, że jest wyrazem human­i­taryz­mu – kładąc kres cier­pi­eniom pac­jen­ta, przy­czy­nia się w per­spek­ty­wie indy­wid­u­al­nej do zwięk­szenia jego dobrostanu, a w ogól­niejszej – do real­iza­cji pos­tu­latu min­i­mal­iza­cji cier­pi­enia w świecie.

Dlaczego należy zale­gal­i­zować eutanazję > Jacek Mal­czews­ki
Pos­tu­la­towi prawnej dopuszczal­noś­ci eutanazji zazwyczaj prze­ci­w­staw­ia się argu­ment z równi pochyłej oraz pogląd, że życie ludzkie jest wartoś­cią, którą należy chronić zawsze i nieza­leżnie od okolicznoś­ci. Jeśli jed­nak uznamy, że w tej kwestii mamy do czynienia z powoły­waniem się na wartość jedynie sym­bol­iczną, argu­ment z równi pochyłej jest niepoprawny, a naszym obow­iązkiem jest min­i­mal­iza­c­ja cier­pi­enia innych, to wyda­je się, iż nie ma żad­nych przeszkód do uzna­nia, że powin­na zostać zale­gal­i­zowana.

Wywiad
Życie jest bogat­sze niż wypra­cow­ane za biurkiem sce­nar­iusze > Wywiad z prof. Bar­barą Chy­row­icz

Filo­zofia w lit­er­aturze
Skafan­der i motyl – o tym, jak trud­no ocenić wartość ludzkiego życia > Natasza Szut­ta

Narzędzia filo­zo­fa
Teo­ria argu­men­tacji: #24. Log­iczne równie pochyłe w spo­rach bioe­ty­cznych > Krzysztof A. Wiec­zorek
Ekspery­ment myślowy: Odpowiedzi w warunk­ach niepewnoś­ci > Artur Szut­ta
Gawędy o języku: #11. Licz­by i ich wielkość > Woj­ciech Żełaniec

Satyra
List Anioła do Romana Ingar­de­na > Piotr Bar­tu­la

Feli­etony
Iwan Iljicz idzie do lekarza > Jacek Jaś­tal
Dalej, więcej, prędzej > Adam Grob­ler

Filo­zofia w szkole
Gdzie jest mój umysł? > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Feli­eton
Zan­im zna­jdziemy fontan­nę młodoś­ci > Agniesz­ka Lek­ka-Kowa­lik

Lekc­ja filo­zofii
# 10. Wywiad ze św. Augustynem > Jacek Woj­tysi­ak

Z pół­ki filo­zo­fa…
Ilu przy­jaciół potrze­bu­je człowiek? Licz­ba Dun­bara i inne wybry­ki ewolucji > Albert Łukasik

Filo­zofia w filmie
Rev­o­lu­tion­ary Road > Mał­gorza­ta Szostak

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


Drodzy Czytel­ni­cy,

według niek­tórych rozważa­nia z zakre­su bioe­ty­ki stanow­ią przeszkodę dla roz­wo­ju nau­ki albo są jedynie czymś w rodza­ju zbęd­nej deko­racji, którą buja­ją­cy w obłokach humaniś­ci próbu­ją pod­stępem prze­my­cić do lab­o­ra­to­ri­um. Jed­nak wiz­ja, że kon­sek­wenc­je postępu naukowo-tech­no­log­icznego są moral­nie neu­tralne, wyda­je się niezwyk­le nai­w­na. W pełni wykazać to mogą jedynie filo­zo­fowie, loku­jąc prob­le­my na styku biologii i medy­cyny w kon­tekś­cie pogłębionych anal­iz moral­nych.

Wiemy, że pozostaw­ie­nie bioe­ty­ki na uboczu naszych zain­tere­sowań, choć niezwyk­le wygodne, na dłuższą metę jest nie do zaak­cep­towa­nia. Mówiąc wprost: jeśli ktoś chce mieć intelek­tu­al­ny „świę­ty spokój”, to nie powinien zaj­mować się filo­zofią. Trud­no zresztą przewidzieć, co będzie, jeśli prob­le­my bioe­ty­czne „dostaną się” w niepowołane ręce. I lep­iej, żebyśmy nigdy nie mieli okazji, aby się o tym przekon­ać. Tacy myśli­ciele jak Leon Kass czy Paul Ram­sey zauważa­ją, że rozważa­nia ety­czne muszą bezwzględ­nie poprzedzać rozwój biotech­nologii – wyz­naczać jego kierun­ki i ustanaw­iać granice dopuszczal­noś­ci ingerencji w ludzkie życie. Bioe­ty­ka nie jest zatem żad­nym luk­susem, ale po pros­tu koniecznoś­cią.

Z tych powodów, a także za sprawą decyzji naszych Czytel­ników, najnowszy numer poświę­camy sporom bioe­ty­cznym, sku­pi­a­jąc się zwłaszcza na trzech, które uznal­iśmy za najważniejsze, a więc dyskusjom na tem­at moral­nej dopuszczal­noś­ci abor­cji, eutanazji i mody­fikacji gene­ty­cznych. Każdy z tych prob­lemów anal­i­zowany jest przez autorów, którzy zaj­mu­ją wobec niego odmi­enne stanowiska. W ten sposób chce­my nie tylko zachować obiek­ty­wizm i przed­staw­ić sze­roką paletę pro­ponowanych odpowiedzi, ale również zasyg­nal­i­zować, że rzec­zowa dyskus­ja w kwes­t­i­ach bioe­ty­cznych jest możli­wa i wcale nie musi osią­gać tem­per­atu­ry wrzenia.

Zachę­camy także do zapoz­na­nia się ze stały­mi dzi­ała­mi cza­sopis­ma. Będziecie mieli okazję przeczy­tać m.in. o słyn­nej książce Motyl i skafan­der, ekspery­men­cie myślowym z „białym światem” w tle, rów­ni­ach pochyłych w spo­rach bioe­ty­cznych, a także recen­zję książ­ki Robi­na Dun­bara, tekst o filmie Rev­o­lu­tion­ary Road oraz – last but not least – ekskluzy­wny wywiad ze św. Augustynem. Filo­zo­fu­j­cie!

Redakc­ja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.



Down­load (PDF, 13.53MB)

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy